Manny Medina، بنیانگذار موفق استارتاپ فروش خودکار Outreach، حالا با استارتاپ جوان خود Paid موجی در میان سرمایهگذاران بهپا کرده است. Paid که دفترش در لندن است، به تازگی یک دور سرمایهگذاری بذری بیشازتقاضا (oversubscribed) به ارزش 21.6 میلیون دلار را با هدایت Lightspeed به پایان رسانده است. با احتساب دور پیشبذر 10 میلیون یورویی که در مارس جمعآوری شد، مجموع سرمایه جذبشده این شرکت تاکنون به حدود 33.3 میلیون دلار میرسد و ارزشگذاری آن طبق منابع نزدیک به معامله بیش از 100 میلیون دلار برآورد شده است — در حالی که هنوز سراغ سری A نرفته است.
Paid چه میکند؟ پاسخی متفاوت برای «عاملهای هوش مصنوعی»
برخلاف بسیاری از استارتاپهای عامل محور که خود عامل (agent) عرضه میکنند، Paid زیرساختی فراهم میکند تا سازندگان عاملها بتوانند از مشتریانشان براساس ارزشی که عاملها ایجاد میکنند، دریافت هزینه کنند. این الگو که در ادبیات فنی گاهی «صورتحساب مبتنی بر نتیجه» (results-based billing) خوانده میشود، راهحلی نو برای مدلهای قیمتگذاری نرمافزار در عصر هوش مصنوعی است.
چرا این رویکرد ضرورت پیدا کرده است؟
مدلهای سنتی قیمتگذاری در عصر SaaS — پرداخت ماهانه به ازای هر کاربر یا سهمیه استفاده نامحدود با خرید یکباره — برای محصولات مبتنی بر عاملهای هوش مصنوعی مناسب نیستند. سازندگان عاملها خود هزینههای قابلتوجهی به ارائهدهندگان مدلهای زبانی و سرویسهای ابری پرداخت میکنند؛ بنابراین قیمتگذاری «استفاده نامحدود» میتواند به سرعت زیانده شود. از سوی دیگر، گرفتن هزینه ثابت ماهانه بر مبنای اعتبارات محدود نیز ریسک دارد، چون شرکتها حاضر نیستند برای خروجیهای کمارزش یا «نویز» تولیدشده توسط مدلها پول بدهند. در یک مطالعه اخیر از MIT گزارش شده است که بخش زیادی از پروژههای آزمایشی هوش مصنوعی ارزش عملی کمی داشتهاند و فقط درصد کمی وارد فاز تولید شدهاند — مسئلهای که ضرورت سنجش و ارتباط ارزش واقعی عاملها را پررنگتر میکند.
Manny Medina در تشریح ایده میگوید که مشکل اساسی این است که عاملها معمولا «در پسزمینه» کار میکنند و ارتباط مستقیم و قابلسنجش ارزششان برای مشتریان برقرار نیست. اگر یک عامل واقعاً مفید باشد، به تدریج وظایف بیشتری به آن سپرده میشود و بار کاریاش افزایش مییابد، ولی تا زمانی که نتوان ارزش ملموسی برای این کار اضافهشده نشان داد، پرداختی هم انجام نخواهد شد. به گفته Medina، «اگر عامل شما بیصدا کار کند، پولی دریافت نمیکند؛ بنابراین لازم است زیرساختی وجود داشته باشد که بتواند برای کار اضافی که عامل انجام میدهد، هزینهای مطالبه کند.»
مشتریان اولیه و چشمانداز بازار
Paid از همین حالا با چند مشتری اولیه موفق روبهرو شده است، از جمله Artisan — استارتاپ خودکارسازی فروش که در شبکهها توجه زیادی جلب کرده است — و همچنین شرکت ERP بزرگ IFS. حضور مشتریانی از این دست نشان میدهد که هم کسبوکارهای نوظهور و هم شرکتهای نرمافزاری سنتی (SaaS/ERP) در حال بررسی مدلهای عاملمحور برای رشد آتی خود هستند.
دیدگاه سرمایهگذاران
سرمایهگذار پیشرو Lightspeed از طریق Alexander Schmitt اعلام کرده که این شرکت طی سه سال گذشته بیش از 2.5 میلیارد دلار در لایه زیرساخت و اپلیکیشنهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری کرده و بهطور مستقیم با مشکل شکست بالای آزمایشیهای AI مواجه شده است. Schmitt معتقد است مشکل ریشهای ناتوانی در نسبت دادن ارزش واقعی به اقدامهای عاملهاست و Paid تاکنون رویکردی منحصربهفرد در این زمینه ارائه کرده است. به جز Lightspeed، سرمایهگذاران دیگری مانند FUSE (سرمایهگذار جدید) و EQT Ventures (سرمایهگذار قبلی) نیز در این دور مشارکت داشتهاند.
جمعبندی
Paid با رویکرد صورتحساب مبتنی بر نتیجه تلاش میکند یکی از گمشدههای مهم زنجیره ارزش هوش مصنوعی عملیاتی را پر کند: تبدیل مزایای واقعی و قابلسنجش عاملها به جریانهای درآمدی پایدار برای سازندگانشان. اگر این مدل بتواند بهطور قابلاعتمادی ارزش تحویلی عاملها را اندازهگیری و قیمتگذاری کند، احتمالاً شاهد رونق گستردهتری در پذیرش عاملهای هوش مصنوعی در محیطهای کسبوکار و رقابت شدیدتری میان بازیگران عرصه ابزارهای عاملمحور خواهیم بود.