گروهی از نویسندگان از جمله جان کریرو، افشاگر پرونده ترانوس و نویسنده کتاب پرفروش «بد بلاد» (Bad Blood)، شکایتی را علیه کمپانیهای Anthropic، گوگل، OpenAI، متا، xAI و Perplexity ثبت کردهاند و مدعیاند این شرکتها مدلهای هوش مصنوعی خود را با نسخههای دزدی و غیرمجاز کتابهایشان آموزش دادهاند.
خلاصه پرونده و پیشینه
این شکایت جدید در ادامه یک پرونده قبلی مطرح شده است؛ پیشتر گروه دیگری از نویسندگان نیز علیه Anthropic دعوای دستهجمعی مطرح کرده بودند. در آن پرونده، قاضی حکم داد که آموزش مدلهای زبانی بزرگ بر پایه نسخههای غیرمجاز کتابها مجاز است، اما خود عمل تهیه یا انتشار نسخههای دزدی کتابها غیرقانونی باقی میماند. در جریان توافق 1.5 میلیارد دلاری با Anthropic، نویسندگان واجد شرایط حدود 3,000 دلار دریافت میکنند، اما شماری از نویسندگان از این میزان و از دلایل حل و فصل قضیه ناراضیاند.
ادعای نویسندگان و نقاط مناقشه
شاکیان در شکایت جدید میگویند که توافق پیشنهادی با Anthropic «به نظر به نفع شرکتهای هوش مصنوعی است و نه خالقان». آنها تأکید دارند که شرکتهای تولیدکننده مدلهای زبانی (LLM) نباید بتوانند ادعاهای پرشماری با ارزش بالا را با پرداختهای ناچیز و در واقع «خرید ارزان» خاموش کنند، در حالی که این شرکتها از مدلهایی درآمدهای میلیارد دلاری کسب میکنند که ظاهراً با دادههای دزدیدهشده آموزش دیدهاند. خواستههای شکایت معمولاً شامل جبران خسارتِ ناشی از نقض حق مؤلف، جلوگیری از استفاده آتی از محتوای دزدیدهشده و الزام به شفافیت در منبع دادههای آموزشی است.
پیامدهای حقوقی و صنعتی
این مجموعه شکایات میتواند تأثیر قابلتوجهی بر روشهای جمعآوری داده و آموزش مدلهای هوش مصنوعی داشته باشد. اگر دادگاهها به نفع نویسندگان حکم دهند، شرکتهای هوش مصنوعی ممکن است:
– ملزم به پرداخت خسارتهای بزرگتر شوند،
– از استفاده از دادههای غیرمجاز منع شوند،
– یا مکلف به شفافسازی و کسب مجوز از صاحبان محتوا پیش از آموزش مدلها شوند.
در طرف دیگر، تصمیمات قضایی که آموزش را مجاز بدانند اما عمل نشر غیرمجاز را غیرقانونی قلمداد کنند، منجر به پیچیدگیهای حقوقی و عملی میشود که نیازمند شفافیت بیشتر در زنجیره تأمین دادهها و قراردادهای نشر خواهد بود.
وضعیت فعلی و گام بعدی
شکایت جدید به دنبال احقاق حقوق نویسندگان و پاسخگویی شرکتهای فناوری در برابر آنچه «نقض عمدی و گسترده حقوق مؤلفان» خوانده شده، تنظیم شده است. زمانبندی رسیدگی قضایی و سرنوشت این پروندهها میتواند نقشه راهی برای تعامل آینده صنعت هوش مصنوعی با داراییهای فکری ایجاد کند. انتظار میرود با ادامه روند پروندهها، مباحث حقوقی درباره حق مؤلف، استفاده منصفانه و مسئولیت شرکتهای گردآورنده دادهها بیشتر روشن شود.