سازمان رقابت ایتالیا (AGCM) روز چهارشنبه دستور موقتی برای تعلیق سیاست جدید متا صادر کرد که مانع از استفاده شرکتها از ابزارهای تجاری واتساپ برای ارائه چتباتهای عمومی هوش مصنوعی میشود. این تصمیم در پی گسترش تحقیقات درباره احتمال سوءاستفاده متا از موقعیت غالبش در بازار برای عرضه چتبات Meta AI در واتساپ اتخاذ شد.
AGCM در توضیحات خود آورده است که رفتار متا «میتواند تولید، دسترسی به بازار یا توسعههای فنی در بازار خدمات چتباتهای هوش مصنوعی را محدود کند و به مصرفکنندگان آسیب برساند.» این نهاد همچنین هشدار داده که تا زمان تکمیل تحقیقات، اجرای این سیاست ممکن است به رقابت در بازار لطمه جدی و جبرانناپذیر وارد کند و قابلیت رقابتپذیری را تضعیف نماید.
پیشزمینه ماجرا به تغییر سیاست API کسبوکار واتساپ در ماه اکتبر بازمیگردد؛ متا در آن زمان اعلام کرد که از ژانویه اجازه توزیع چتباتهای عمومی (مانند ChatGPT یا Claude) را از طریق API نخواهد داد. این تصمیم میتوانست دسترسی به چتباتهای شرکتهایی چون OpenAI، Perplexity و Poke را در داخل اپلیکیشن محدود کند. با این حال، متا تأکید کرده که سیاست جدید شامل کسبوکارهایی که از هوش مصنوعی برای خدمات مشتری استفاده میکنند (مثلاً یک بات خدمات مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی برای یک فروشگاه) نخواهد شد و هدف، جلوگیری از استفاده از API بهعنوان بستری برای توزیع عمومی چتباتهاست.
در نوامبر، AGCM دامنه تحقیق خود را گسترش داد و اکنون در کنار بررسی مقررات داخلی ایتالیا، کمیسیون اروپا نیز تحقیقات جداگانهای را درباره این سیاست آغاز کرده است. کمیسیون اروپا ابراز نگرانی کرده که این تغییرات ممکن است مانع از ارائه خدمات ارائهدهندگان ثالث هوش مصنوعی از طریق واتساپ در منطقه اقتصادی اروپا (EEA) شود.
متا تاکنون پاسخی رسمی به درخواستها برای اظهارنظر ارائه نکرده است. اما نتیجه تحقیقات AGCM و کمیسیون اروپا میتواند پیامدهای گستردهای برای سازوکار رقابت در بازار پلتفرمها داشته باشد: از توقف موقت یا تعدیل سیاستها تا اعمال جریمهها یا الزام به ارائه دسترسی برابر برای ارائهدهندگان ثالث.
پیامدهای عملی برای کسبوکارها و توسعهدهندگان روشن است—شرکتهایی که روی ادغام چتباتهای عمومی با واتساپ حساب کردهاند باید وضعیت را از نزدیک زیرنظر داشته باشند و احتمالاً باید برنامههای پشتیبان برای ارایه خدمات خود در سایر کانالها در نظر بگیرند. برای کاربران نهایی نیز این مناقشه میتواند تعیینکننده باشد؛ چرا که محدودیت یا آزادسازی دسترسی به چتباتهای هوش مصنوعی مستقیماً بر انتخاب سرویسها و کیفیت خدمات اثر میگذارد.
تحقیق AGCM ادامه دارد و هر گونه تغییر نهایی در سیاست متا یا تصمیم رگولاتورها میتواند تعیینکننده نحوه تعامل آینده بین پلتفرمهای بزرگ و ارائهدهندگان خدمات هوش مصنوعی باشد.