سناتور استیو پادیلا (دموکرات از کالیفرنیا) روز دوشنبه طرحی را با عنوان SB 287 ارائه کرد که فروش و تولید اسباببازیهای مجهز به قابلیت چتباتِ هوش مصنوعی را برای افراد زیر ۱۸ سال به مدت چهار سال به تعویق میاندازد. هدف اعلامشده این طرح، دادن زمان لازم به ناظران و مقامات ایمنی برای تدوین مقرراتی است که کودکان را در برابر «تعاملات خطرناک با هوش مصنوعی» محافظت کند.
پادیلا در بیانیهای گفت: «چتباتها و ابزارهای هوش مصنوعی ممکن است در آینده بخشی جداییناپذیر از زندگی ما شوند، اما خطراتی که اکنون متوجه کودکان است نیازمند اقدام شجاعانهای برای حفاظت از آنان است. مقررات ایمنی درباره این فناوری در مراحل اولیه قرار دارد و باید بهسرعت توسعه یابد. تعلیق موقت فروش این اسباببازیها به ما فرصت میدهد چارچوب و دستورالعملهای مناسب را طراحی کنیم.»
چرایی طرح و پیشزمینه
این طرح در پی نگرانیهای فزاینده درباره تعاملات نامناسب و پیامدهای جدی استفاده از چتباتها توسط کودکان مطرح شده است. در سالهای اخیر چند پرونده قضایی و گزارش از خانوادههایی مطرح شد که پس از گفتگوهای طولانی فرزندانشان با چتباتها، رویدادهای تراژیک رخ داده است. این پروندهها موجب شد قانونگذاران فشار برای مقررات سختتر را افزایش دهند.
همچنین این طرح در شرایطی ارائه میشود که دولت فدرال با فرمان اجرایی اخیر رئیسجمهور، دستگاههای دولتی را به چالش کشیدن قوانین ایالتی مرتبط با هوش مصنوعی در دادگاهها ترغیب کرده است؛ هرچند در این فرمان استثنایی برای قوانین ایالتی مرتبط با ایمنی کودکان قائل شده است.
نمونههای نگرانکننده از بازار
اگرچه استفاده از چتباتها در اسباببازی هنوز بهشدت همهگیر نشده، موارد نگرانکنندهای گزارش شده است: گروه مدافع مصرفکنندگان PIRG Education Fund در نوامبر ۲۰۲۵ هشدار داد که اسباببازیهایی مانند «Kumma» (عروسک خرسی با چتبات داخلی) بهراحتی میتوانند به مباحثی درباره کبریت، چاقو یا مسائل جنسی کشیده شوند. گزارش دیگری نشان داد که محصولی به نام «Miiloo» که بهعنوان اسباببازی هوش مصنوعی برای کودکان معرفی شده بود، گاهی اوقات بیان میکرد که برای بازتاب ارزشهای حزب کمونیست چین برنامهریزی شده است. همچنین شرکتهای بزرگی مانند OpenAI و تولیدکننده اسباببازی Mattel که قرار بود در سال ۲۰۲۵ محصولی «با قابلیت هوش مصنوعی» عرضه کنند، انتشار آن را به تعویق انداختند؛ هر دو شرکت توضیح شفافی درباره دلیل تأخیر ارائه نکردهاند و مشخص نیست عرضه در سال ۲۰۲۶ ادامه خواهد یافت یا نه.
خطرات فنی و اخلاقی
کارشناسان خطرات مختلفی را در استفاده از چتباتها برای کودکان برمیشمارند: انتشار اطلاعات نادرست، القای رفتارهای خطرناک یا خودآسیبی، دسترسی و پردازش دادههای حساس کودکان، امکان سوءاستفاده و آزار یا گرایش به محتواهای نامناسب. علاوه بر این، فقدان نظارت انسانی مناسب و محدودیتهای موثر در سنسنجی میتواند کودکان را در برابر پیامهای مضر آسیبپذیرتر کند.
پیوند با قوانین پیشین کالیفرنیا
پادیلا پیشتر هم در تدوین SB 243 مشارکت داشت؛ قانونی که از اپراتورهای چتبات میخواهد سازوکارهایی برای محافظت از کودکان و کاربران آسیبپذیر پیادهسازی کنند. SB 287 را میتوان گامی دیگر برای تقویت چارچوب قانونی ایالتی در مواجهه با فناوریهای نوظهور دانست که در ابتدا با هدف حفاظت فوری از گروههای حساس طراحی شده است.
پیامدها برای صنعت، والدین و قانونگذار
در صورت تصویب، این ممنوعیت موقتی چهار ساله میتواند به تولیدکنندگان زمان کافی برای بازطراحی محصولات و فراهم کردن ابزارهای حفاظتی لازم بدهد؛ از جمله سنسنجی دقیق، فیلترهای محتوایی، محدودیت در جمعآوری داده و نظارت انسانی. برای والدین نیز این طرح پیامی واضح دارد: قانونگذاران مسائل ایمنی کودکان در فضای دیجیتال را جدی میگیرند و آمادهاند تا پیش از گسترش گسترده محصولات، استانداردهای حفاظتی را الزامآور کنند.
در نهایت، SB 287 بخشی از بحث بزرگتر بین نوآوری در حوزه هوش مصنوعی و ضرورت حفظ امنیت و سلامت کودکان است؛ تعادلی که قانونگذاران، شرکتها و جامعه باید برای یافتن آن همکاری کنند.