متا روز چهارشنبه اعلام کرد که در مناطقی که مراجع نظارتی شرکت را مجبور به اجازهدادن به چتباتهای شخص ثالث روی واتساپ کردهاند، از توسعهدهندگان بابت اجرای این چتباتها هزینه دریافت خواهد کرد. این تصمیم پس از اجرایی شدن ممنوعیت استفاده از چتباتهای شخص ثالث در API تجاری واتساپ از 15 ژانویه اتخاذ شده است و ابتدا در ایتالیا اعمال میشود.
پرداختی و نوع پیامها
متا اعلام کرده که از 16 فوریه قیمتگذاری جدید برای «پاسخهای غیرقالبی» (non-template responses) را اجرا میکند. این شرکت مبلغ 0.0691 دلار / 0.0572 یورو / 0.0498 پوند به ازای هر پیام AI از توسعهدهندگان دریافت خواهد کرد. پیامهای غیرقالبی معمولاً شامل پاسخهای تعاملی و تولیدی چتباتهای هوش مصنوعی هستند، درحالیکه پیامهای قالبی (template) که برای اطلاعرسانیهایی مانند یادآوری پرداخت یا اعلان ارسال مرسولات استفاده میشوند، از قبل مدل قیمتگذاری متفاوتی در API واتساپ دارند.
پیامدها برای توسعهدهندگان و کسبوکارها
این تعرفه میتواند برای توسعهدهندگانی که چتباتهای خود را برای تعاملات پرتکرار کاربران طراحی کردهاند، بهسرعت هزینهزا شود؛ بهویژه اگر هزاران پرسش روزانه بین کاربران و باتها ردوبدل شود. توسعهدهندگان باید مصرف پیامها را برآورد کنند و سناریوهای پرسشوبیشینه را محاسبه نمایند تا هزینههای احتمالی را پیشبینی کنند.
زمینه و سابقه تصمیمات متا
متا در اکتبر گذشته اعلام کرده بود که تمامی چتباتهای شخص ثالث را از طریق WhatsApp Business API مسدود خواهد کرد و دلیل آن را فشار اضافی بر سامانههایی اعلام کرد که برای پاسخدهی به حجم تولیدشده توسط باتها طراحی نشدهاند. اجرای محدودیتها از 15 ژانویه آغاز شد، اما در پی فشارهای نهادهای رقابتی، ازجمله ناظر رقابت ایتالیا و پروندههای تحقیقاتی در اتحادیه اروپا و برزیل، شرکت ناچار به ایجاد استثناهایی شد.
وضعیت ایتالیا، برزیل و اتحادیه اروپا
ناظر رقابت ایتالیا در دسامبر از متا خواسته بود تا سیاست جدید را تعلیق کند و متا در پی این درخواست استثنایی برای شمارههای ایتالیایی قائل شد؛ ولی آن زمان از برنامهای برای دریافت هزینه سخنی به میان نیامد. در برزیل نیز ناظر مربوطه ابتدا خواستار توقف سیاست شد، اما یک دادگاه موقت در برزیل بهتازگی حکم اولیه را لغو کرد و متا از توسعهدهندگان خواسته است که چتباتهای خود را در آن کشور فعال نکنند. این اقدامات نظارتی میتواند مقدمهای برای اعمال تغییرات مشابه در دیگر مناطق نیز باشد.
اقدامات کنونی توسعهدهندگان و کاربران
از زمان اجرای سیاست جدید، توسعهدهندگان مجبور شدهاند کاربران را با پیامهای از پیش تعیینشده به سایت یا اپلیکیشن خود هدایت کنند، و شرکتهایی مانند OpenAI، Perplexity و مایکروسافت نیز اعلام کردند که باتهای واتساپی آنها پس از 15 ژانویه کار نخواهند کرد و کاربران را به سایر پلتفرمها ارجاع دادهاند.
جمعبندی و نکات قابل پیگیری
اعلام هزینهگذاری متا برای پاسخهای AI در واتساپ نشاندهنده تعارض بین مدلهای تجاری پلتفرمها و فشارهای نظارتی برای حفظ رقابت است. توسعهدهندگان و کسبوکارهایی که روی چتباتهای واتساپ سرمایهگذاری کردهاند، لازم است بلافاصله مصرف پیامها را بازبینی کرده، سناریوهای هزینهای را شبیهسازی کنند و گزینههای جایگزین ارتباطی را ارزیابی نمایند تا از مواجهه با صورتحسابهای سنگین جلوگیری کنند. بررسی دقیق پیامهای قالبی و غیرقالبی در قراردادهای API و پیگیری تحولات قانونی در هر منطقه نیز توصیه میشود.