کاهش قابل توجه نصب و درآمد سورا؛ اپ تولید ویدئو با هوش مصنوعی OpenAI در مسیر فرود
اپلیکیشن تولید ویدئو با هوش مصنوعی OpenAI، سورا (Sora)، که با مدل Sora 2 عرضه شد و در انتشار اولیه خود سروصدای زیادی ایجاد کرده بود، حالا با افت نصبها و کاهش هزینههای مصرفکننده مواجه شده است. دادههای مجموعه تحقیقاتی Appfigures نشان میدهد که شور و شوق اولیه برای شبکه اجتماعی ویدیویی مبتنی بر هوش مصنوعی رو به افول گذاشته است.
رشد اولیه چشمگیر
– نسخه iOS سورا در روز نخست بیش از 100,000 نصب ثبت کرد و با وجود تجربه مبتنی بر دعوتنامه (invite-only) خیلی زود به صدر جدول اپ استور ایالات متحده رسید. این اپ حتی سریعتر از ChatGPT به مرز 1 میلیون دانلود دست یافت. در مجموع تا کنون سورا روی iOS و اندروید حدود 9.6 میلیون دانلود داشته و درآمد مصرفکننده آن تا امروز رقمی حدود 1.4 میلیون دلار گزارش شده است که بیشترین سهم آن (حدود 1.1 میلیون دلار) از بازار ایالات متحده است.
افت محسوس در نصبها و درآمد
– بنا بر آمار Appfigures، نصبهای سورا در دسامبر ماهانه 32٪ کاهش یافت؛ افتی نگرانکننده با توجه به اینکه فصل تعطیلات معمولاً زمان تقویت نصب اپهاست. در ژانویه 2026 نیز نصبها 45٪ کاهش ماهانه داشت و به حدود 1.2 میلیون رسید. هزینههای مصرفکننده نیز در ژانویه 32٪ کاهش نشان داد؛ درآمد ماهانه از اوج دسامبر (540,000 دلار) به حدود 367,000 دلار تنزل یافته است. در جدول رتبهبندی اپ استور ایالات متحده سورا از فهرست 100 اپلیکیشن رایگان کلی حذف شده و حالا در جایگاه 101 قرار دارد؛ در دسته عکس و ویدئو بیشترین رتبه آن شماره 7 بوده است. در گوگل پلی آمریکا نیز سورا در جایگاه 181 اپلیکیشنهای رایگان قرار دارد.
از ویژگیها تا محدودیتها
– سورا اجازه میدهد کاربران با نوشتن دستور (prompt) و انتخاب گزینههایی از جمله صدا، موسیقی و افکتها و حتی بازیگری با چهره خود یا دوستانشان ویدئوهای کوتاه تولید کنند. ویدئوها قابلیت اشتراکگذاری دارند و سایر کاربران میتوانند آنها را «ریمیکس» کرده و تغییر دهند. این امکانات خلاقانه عامل جذب اولیه کاربران بود، اما در کنار نوآوری، نگرانیهایی درباره حریم خصوصی و استفاده از تصویر افراد نیز شکل گرفت؛ بسیاری از کاربران علاقهای به در دسترس قرار گرفتن تصویر خود برای تولید محتوا توسط دیگران نداشتند.
مناقشات حق نشر و تغییر سیاستها
– یکی از مسائل اصلی سورا، مدیریت حقوق مالکیت فکری بود. در ابتدا OpenAI سیاست «خارج کردن بهصورت پیشفرض» (opt-out) برای مالکان محتوا اعلام کرد که با واکنش منفی استودیوهای هالیوودی روبهرو شد، زیرا کاربران میتوانستند بدون محدودیت از شخصیتهای محبوب مانند باباسفنجی یا پیکاچو در ویدئوها استفاده کنند. برای کاهش تنشها، سورا مدل را به «همکاری بهصورت انتخابی» (opt-in) تغییر داد و محدودیتها را افزایش داد. اخیراً OpenAI اعلام کرد که با دیزنی توافقی امضا کرده تا تولید برخی ویدئوها با شخصیتهای دیزنی ممکن شود، اما تا کنون این خبر تاثیری قابلتوجه بر افزایش نصبها یا درآمد نداشته است.
رقابت شدید بازار
– رقابت از سوی محصولات غولهای فناوری نیز در کاهش محبوبیت سورا نقش داشته است. مدلهای و اپلیکیشنهای گوگل—از جمله Gemini و مدل Nano Banana—و همچنین راهحلهای Meta AI با ویژگیهایی مانند ویدئوهای Vibes به جذب کاربران پرداختهاند و سهم بازار را تقسیم کردهاند. ورود بازیگران بزرگ با اکوسیستم گستردهتر و ادغامهای عمیقتر در سرویسهای موجود، مانع حفظ رشد سریع سورا شده است.
چرا افت رخ داد و آینده سورا چیست؟
– ترکیبی از عوامل باعث افت شدهاند: سرد شدن هیجان اولیه کاربران، نگرانیهای حقوقی و حریم خصوصی، محدودیت در استفاده از IPهای شناختهشده و تشدید رقابت. با این حال اعداد فعلی نشان میدهد که سورا «مرده» نشده؛ ولی روند نزولی برای OpenAI زنگخطری است. دستیابی به توافقهای بیشتر با مالکان حقوقی، بهبود کنترلهای مربوط به حریم خصوصی و تشویق به تولید محتوای باکیفیت و قابلقبول برای کاربران میتواند شانس احیای مجدد را افزایش دهد. همچنین افزودن ویژگیهای اجتماعی جدید یا تسهیل تجربه ساخت و ویرایش ویدئو ممکن است به بازگرداندن توجه کمک کند.
جمعبندی
سورا نمونهای از موج اولیه اپلیکیشنهای مولد محتوا با هوش مصنوعی است: نوآوری بالا، رشد انفجاری و سپس برخورد با محدودیتهای قانونی و بازار. اینکه آیا OpenAI میتواند با توسعه محصول، انعطافپذیری تجاری و توافقات حقوقی مجدد بازار را به سود خود بازپس گیرد یا رقبای بزرگتر سهم بیشتری از این حوزه خواهند برد، در ماههای آینده روشنتر خواهد شد.