سرمایهگذاری ۱ میلیارد دلاری در Cerebras؛ ارزشگذاری به ۲۳ میلیارد دلار و تشدید رقابت در تراشههای هوش مصنوعی
شرکت سازنده تراشههای هوش مصنوعی Cerebras Systems اعلام کرد در یک دور تأمین مالی جدید موفق به جذب ۱ میلیارد دلار سرمایه شد که ارزشگذاری این شرکت را به حدود ۲۳ میلیارد دلار رساند؛ رقمی تقریباً سه برابر بیشتر از ارزشگذاری ۸.۱ میلیارد دلاری که تنها شش ماه پیش ثبت شده بود. این دور که توسط تایگر گلوبال (Tiger Global) رهبری شد، سهم چشمگیری از سرمایه جدید را از یکی از نخستین حامیان Cerebras یعنی بنچمارک کپیتال (Benchmark Capital) دریافت کرد؛ طبق گزارشها، بنچمارک دستکم ۲۲۵ میلیون دلار در این دور سرمایهگذاری کرده است. بنچمارک پیشتر در سال ۲۰۱۶ و در دور سری A به ارزش ۲۷ میلیون دلار، از اولین سرمایهگذاران Cerebras بود.
جزئیات ساختار سرمایهگذاری نشان میدهد بنچمارک بهدلیل محدودیت اندازه صندوقهایش (کمتر از ۴۵۰ میلیون دلار)، دو سازوکار مجزا با نام «Benchmark Infrastructure» ایجاد کرده تا بتواند این سرمایهگذاری را انجام دهد. بنچمارک از ارائه توضیح رسمی خودداری کرده است.
تراشهای بههمراه یک رویکرد متفاوت
نکته تمایز Cerebras در مقیاس فیزیکی و معماری تراشههای آن نهفته است. تراشهٔ پرچمدار این شرکت با نام Wafer Scale Engine که در ۲۰۲۴ معرفی شد، تقریباً ۸.۵ اینچ (حدود ۲۱.۶ سانتیمتر) در هر ضلع دارد و حاوی حدود ۴ تریلیون ترانزیستور است. این تراشه از نزدیک به تمام سطح یک ویفر سیلیکونی ۳۰۰ میلیمتری ساخته میشود؛ در حالی که تراشههای مرسوم معمولاً قطعات کوچکی از این ویفرها هستند. طراحی Wafer Scale Engine شامل حدود ۹۰۰٬۰۰۰ هستهٔ تخصصی است که بهصورت موازی کار میکنند و امکان پردازش محاسبات هوش مصنوعی را بدون نیاز به تبادل مکرر داده بین چندین تراشهٔ جداگانه فراهم میسازد — نقطهضعفی که در کلاسترهای مبتنی بر GPU معمولاً گلوگاه محسوب میشود. به گفته شرکت، این معماری میتواند عملکرد وظایف استنتاج (inference) را در مقایسه با سیستمهای رقیب بیش از ۲۰ برابر تسریع کند.
شتابگیری کسبوکار و قراردادها
این جذب سرمایه در حالی انجام شد که Cerebras مستقر در سانیویل، کالیفرنیا، در میدان زیرساختهای هوش مصنوعی شتاب گرفته است. این شرکت اخیراً قراردادی چندساله به ارزش بیش از ۱۰ میلیارد دلار برای تأمین معادل ۷۵۰ مگاوات توان محاسباتی با OpenAI امضا کرد؛ قراردادی که تا سال ۲۰۲۸ ادامه دارد و هدف آن بهبود زمان پاسخدهی در محاسبات پیچیده هوش مصنوعی است. گفتنی است سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، نیز از سرمایهگذاران Cerebras به شمار میرود. Cerebras مدعی است سامانههای مبتنی بر تراشههای اختصاصیاش از تراشههای انویدیا نیز سریعتر عمل میکنند.
موانع عرضه عمومی و نظارتهای امنیتی
مسیر Cerebras برای عرضه عمومی (IPO) با پیچیدگیهایی روبهرو شده است که ناشی از وابستگی مالی پیشین به شرکت اماراتی G42 بود؛ شرکتی که در نیمهٔ اول ۲۰۲۴ حدود ۸۷٪ از درآمدهای Cerebras را تشکیل میداد. ارتباطات تاریخی G42 با شرکتهای فناوری چینی موجب بررسی امنیت ملی توسط کمیته سرمایهگذاری خارجی در ایالات متحده (CFIUS) شد و برنامههای اولیه عرضه عمومی Cerebras را به تأخیر انداخت و حتی موجب عقبنشینی یک پروندهٔ اولیه در اوایل ۲۰۲۵ شد. با این حال، تا اواخر سال گذشته G42 از فهرست سرمایهگذاران خارج شد که راه را برای تلاش جدید جهت عرضه عمومی باز کرد. براساس گزارش رویترز، Cerebras در حال آمادهسازی برای عرضه عمومی در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ است.
پیامدها برای بازار تراشههای هوش مصنوعی
این دور سرمایهگذاری نشاندهنده افزایش اعتماد سرمایهگذاران به معماریهای جایگزین مبتنی بر ویفر در برابر رویکردهای مرسوم GPU است. با این حال، چالشهایی همچون تمرکز مشتریان، نیاز به مقیاسبندی تولید در سطح صنعتی، و ریسکهای مرتبط با نظارتهای بینالمللی و امنیتی همچنان پیش روی Cerebras قرار دارد. موفقیت این شرکت در تبدیل وعدههای فنی به محصولاتی قابلاستفاده و اقتصادی برای شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی، میتواند نقشی تعیینکننده در رقابت آتی با بازیگران بزرگ حوزه تراشهها، از جمله انویدیا، ایفا کند.