متا در آستانه خرید تا 100 میلیارد دلار تراشه از AMD؛ چرخش بزرگ در زیرساخت هوش مصنوعی
شرکت متا و AMD روز سهشنبه توافق چندسالهای را اعلام کردند که بر اساس آن متا احتمالاً تا سقف 100 میلیارد دلار تراشه از AMD خریداری خواهد کرد؛ حجمی که بهطور تقریبی میتواند نیاز برق مرکزبخشهای داده (دیتاسنتر) در حدود 6 گیگاوات را ایجاد کند. این قرارداد چندساله شامل خرید GPUهای سری MI540 و نسل جدید پردازندههای مرکزی (CPU) شرکت AMD است که برای بارگذاریهای کاری هوش مصنوعی و استنتاج (inference) در دیتاسنترها طراحی شدهاند.
جزئیات مالی و سهامی
AMD بهعنوان بخشی از این توافق، به متا یک اختیار مبتنی بر عملکرد (warrant) برای حداکثر 160 میلیون سهم عادی AMD — حدود 10 درصد از سهام — با قیمت نمادین 0.01 دلار به ازای هر سهم صادر کرده است. این واِرَنتها مشروط به تحقق اهداف و مراحل مشخصی هستند و پرداخت کامل آن وابسته به رسیدن قیمت سهام AMD به 600 دلار برای دریافت آخرین بخش از این پاداش اعلام شده است. برای مقایسه، قیمت پایانی سهام AMD در روز دوشنبه برابر با 196.60 دلار بوده است (پیش از هر تغییر بعدی در بازار).
چرایی اهمیت خرید CPU همراه با GPU
در حالی که GPUها مدتها محور پردازشهای مدلهای بزرگ یادگیری عمیق بودهاند، پردازندههای مرکزی (CPU) نقش فزایندهای در پشته محاسبات استنتاج ایفا میکنند. CPUها معمولاً کارآمدتر، آسانتر برای مقیاسبندی و انعطافپذیرتر هستند و کمک میکنند شرکتها کمتر به یک فروشنده واحد مانند انویدیا وابسته بمانند. لیزا سو، مدیرعامل AMD، در یک نشست سرمایهگذاران گفت: «بازار CPUها در وضعیت رونق است؛ تقاضا قابل توجه است و این رشد ناشی از استقرار زیرساختهای هوش مصنوعی و توسعه کاربردهای عاملمحور (agentic AI) است.»
زمینه رقابتی و جهتگیری بازار
این همکاری بخشی از روند گستردهتری است که در آن بازیگران بزرگ اکوسیستم هوش مصنوعی به دنبال کاهش وابستگی به انویدیا هستند. AMD طی ماههای گذشته به آرامی از سهم بازار بیشتری در زمینه تراشههای هوش مصنوعی بهدست آورده و پیشتر نیز توافقهای مشابهی با شرکتهای مطرح حوزه هوش مصنوعی منعقد کرده است. لازم به ذکر است این توافق AMD را در برابر رقبایش قدرتمندتر میسازد و برای متا نیز ابزاری مهم در جهت تنوعبخشی محاسباتی فراهم میآورد.
اهداف بلندپروازانه متا در زیرساخت
متا در بیانیهها و سخنان مدیرعاملش مارک زاکربرگ، این همکاری را «گامی مهم» در مسیر تنوعبخشی منابع محاسباتی و حرکت به سمت آنچه او «ابرهوش شخصی» (personal superintelligence) مینامد، توصیف کرده است؛ مفهومی که اشاره به سیستمهای هوش مصنوعی دارد که میتوانند بهطور عمیق افراد را در زندگی روزمرهشان درک و توانمند سازند. در همین راستا، متا متعهد شده حداقل 600 میلیارد دلار در دیتاسنترها و زیرساختهای هوش مصنوعی در داخل آمریکا سرمایهگذاری کند و برای سال 2026 نیز برنامه هزینه سرمایهای (CapEx) حدود 135 میلیارد دلار را اعلام کرده است. این شرکت اخیراً طرح یک پردیس دیتاسنتر 10 میلیارد دلاری مبتنی بر گاز در ایندیانا با ظرفیت حدود 1 گیگاوات را نیز رونمایی کرد.
تعاملات همزمان با انویدیا و توسعه تراشه داخلی
جالب اینکه این توافق با AMD تنها چند هفته پس از عقد قرارداد چندساله دیگر متا برای گسترش دیتاسنترها با میلیونها CPU و GPU جدید از انویدیا اعلام شده است. علاوه بر خرید از تامینکنندگان خارجی، متا روی توسعه تراشههای داخلی خود نیز کار میکند ولی گزارشهایی از تأخیر در این پروژهها منتشر شدهاند. بهطور کلی، استراتژی متا به نظر ترکیبی از خرید از چند تأمینکننده، سرمایهگذاری گسترده در زیرساخت و توسعه سختافزار اختصاصی خواهد بود تا ریسک زنجیره تامین را کاهش و انعطافپذیری فنی را افزایش دهد.
پیامدها برای بازار و صنعت
اگر این خرید در مقیاس اعلامشده تحقق یابد، میتواند تغییر قابلتوجهی در توزیع قدرت میان تولیدکنندگان تراشه ایجاد کند، تقاضای انرژی مراکز داده را بالا ببرد و رقابت با انویدیا را تشدید کند. برای AMD نیز این قرارداد نشاندهنده ورود قویتر به بخش زیرساختهای هوش مصنوعی است و میتواند موقعیت این شرکت را در برابر رقبایش تقویت کند.
این گزارش با تکمیل اطلاعات از سخنان مدیرعامل AMD، لیزا سو، بهروز شده است.