گوگل از پیوستن ابزار تولید موسیقی مبتنی بر هوش مصنوعی ProducerAI به مجموعه سرویسهای Google Labs خبر داد. ProducerAI که با حمایت گروه موسیقی The Chainsmokers توسعه یافته، به کاربران امکان میدهد با نوشتن درخواستهای زبانطبیعی مانند «یک بیت لوفای بساز» موسیقی تولید کنند. این پلتفرم از مدل تولید موسیقی Lyria 3 متعلق به Google DeepMind استفاده میکند که قادر است ورودیهای متنی و حتی تصویری را به خروجیهای صوتی تبدیل کند.
ادغام ProducerAI در Google Labs تا حد زیادی تجربه کاربری را از یک ابزار تککاره به یک «شریک همکاری خلاق» نزدیکتر میکند؛ عبارتی که الیاس رومن، مدیر ارشد مدیریت محصول در Google Labs، برای توصیف این رویکرد بهکار برده است. به گفته رومن، این پلتفرم به او امکان داده سبکهای جدید ترکیبی را تجربه کند، ترانههای تولد شخصیسازیشده بسازد و موسیقی مناسب تمرینهای ورزشی برای خود و دوستان ایجاد نماید. پیشتر گوگل اعلام کرده بود قابلیتهای Lyria 3 در اپ اصلی Gemini نیز وارد خواهد شد؛ اما ProducerAI تعامل مستقیمتری بین کاربر و مدل هوش مصنوعی فراهم میآورد.
یکی از موارد برجسته کاربرد این فناوری، همکاری سهبار برنده جایزه گرمی، وایلکلف ژان (Wyclef Jean)، با مدل Lyria 3 و ابزار Music AI Sandbox گوگل در تولید قطعه «Back From Abu Dhabi» بود. جف چانگ، مدیر مدیریت محصول در Google DeepMind، در ویدیویی که شرکت منتشر کرد تاکید کرد که کار با این ابزار صرفاً فشردن چند دکمه نیست، بلکه فرایندی از گزینش دقیق و ویرایش خلاقانه است. وایلکلف خود نیز در ویدیو اشاره کرد که میخواست صدای فلوت را به یک ترک از پیش ضبطشده اضافه کند و ابزارهای گوگل این کار را سریع و اثربخش کردهاند. او در جمعبندی گفت: «در این دوران، انسانها باید بیشترین خلاقیت را داشته باشند؛ انسان یک روح دارد که AI ندارد، و AI حجم نامحدودی از داده را در اختیار دارد.»
همزمان با پذیرش این فناوری توسط برخی هنرمندان، مخالفتهایی نیز وجود دارد. گروهی از موسیقیدانان استدلال میکنند که ابزارهای تولید موسیقی مبتنی بر هوش مصنوعی اغلب بر پایه مجموعههای آموزشی ساخته میشوند که شامل آثار دارای حق نشر است و این کار معمولاً بدون کسب اجازه هنرمندان انجام شده است. در 2024 صدها نوازنده و خواننده مطرح از جمله بیلی آیلیش، کتی پری و جان بون جووی نامهای عمومی امضا کردند و از شرکتهای فناوری خواستند تا خلاقیت انسانی را با تولید موسیقی توسط هوش مصنوعی تضعیف نکنند.
مسائل حقوقی نیز به شدت مورد توجه قرار گرفته است: اخیراً گروهی از ناشران موسیقی از شرکت Anthropic شکایت کردند و خواستار غرامت 3 میلیارد دلاری شدند؛ ادعایی که شامل دانلود غیرمجاز بیش از 20 هزار آهنگ، نتها و متنهای موسیقی است. پیش از این نیز یک دادگاه Anthropic را ملزم به پیشنهاد توافق 1.5 میلیارد دلاری به نویسندگانی کرده بود که آثارشان بدون اجازه برای آموزش مدلها استفاده شده بود. از سوی دیگر، یک قاضی فدرال (ویلیام آلساپ) حکم داده که آموزش مدل بر مبنای دادههای دارای حق نشر میتواند در برخی موارد قانونی باشد، ولی «دزدی» دادهها نقض قانون است؛ این وضعیت حقوقی هنوز شفافیت کامل ندارد و ممکن است دعاوی و مقررات جدید مسیر توسعه این فناوری را تغییر دهد.
نمونههایی از استفاده سازنده و مورد قبول هنرمندان نیز وجود داشته است: پل مککارتنی از سیستمهای کاهش نویز مبتنی بر هوش مصنوعی برای پاکسازی نمونهای قدیمی از جان لنون استفاده کرد و قطعه «Now and Then» که از این فرایند حاصل شد، در 2025 جایزه گرمی گرفت. همچنین ابزارهای تولید موسیقی مانند Suno توانستهاند موسیقیهای ساختهشده با هوش مصنوعی را به رتبههای بالای فهرستهای پخش مانند اسپاتیفای و بیلبورد برسانند و نمونههایی مانند موفقیت تلشا جونز با قطعه ویروسی ساختهشده با Suno و قرارداد چند میلیون دلاری نشان میدهد بازار و مخاطب برای آثار مبتنی بر هوش مصنوعی در حال رشد است.
پیام کلی از حرکت گوگل این است که هم ابزارهای پیشرفتهتر برای خلق موسیقی در دسترس قرار میگیرند و هم بحثهای اخلاقی و حقوقی پیرامون دادههای آموزشی و مالکیت فکری تشدید خواهد شد. در این میان، نقش انسان بهعنوان خالق و تصمیمگیرنده خلاقیت بیش از پیش اهمیت پیدا میکند؛ چون همانطور که هنرمندان میگویند، روح و دیدگاه انسانی چیزی است که AI به تنهایی نمیتواند جایگزینش شود. با توجه به تحولات اخیر، انتظار میرود در ماهها و سالهای پیش رو شاهد ترکیب بیشتر این فناوریها در جریان تولید موسیقی حرفهای، افزایش قوانین و رویههای حقوقی مرتبط و رشد ابزارهای همکاری میان انسان و هوش مصنوعی باشیم.