پنتاگون به آنتروپیک مهلت داد: دسترسی نامحدود یا استفاده از «قانون تولید دفاعی»
پنتاگون تا شام جمعه به شرکت هوش مصنوعی آنتروپیک (Anthropic) مهلت داده است تا یا نسخهای بدون محدودیت از مدل خود را در اختیار نظامیان آمریکا قرار دهد و یا با پیامدهای احتمالی مواجه شود، گزارش Axios حاکی است. وزیر دفاع، پیت هگست، در جلسهای سهشنبه صبح به مدیرعامل آنتروپیک، داریو آمودِی، گفته که وزارت دفاع دو مسیر را در پیش دارد: یا آنتروپیک را به عنوان «ریسک زنجیره تأمین» اعلام کند — برچسبی که معمولاً برای رقبای خارجی بهکار میرود — یا از قانون تولید دفاعی (Defense Production Act — DPA) استفاده کند تا شرکت را مجبور به تولید یا اصلاح نسخهای از مدل مطابق نیازهای نظامی نماید.
چرا این مسئله مهم است؟
قانون تولید دفاعی به رئیسجمهور اختیار میدهد که شرکتها را ملزم کند تولید یا اولویتبندی منابع را در راستای منافع دفاعی ملی افزایش دهند؛ این قانون پیشتر در دوران پاندمی کرونا برای وادار کردن شرکتهایی مانند جنرال موتورز و 3M به تولید دستگاههای تنفسی و ماسک بهکار رفته بود. بهکارگیری این قانون در اختلاف بر سر «محدودیتهای حفاظتی» (AI guardrails) میتواند استفاده از DPA را به قلمروی جدیدی گسترش دهد و پرسشهای حقوقی و سیاسی تازهای به همراه داشته باشد.
مخالفت آنتروپیک با استفاده نظامی خاص
آنتروپیک بارها اعلام کرده که مایل نیست فناوریاش در جهت نظارت گسترده بر شهروندان آمریکایی یا ساخت سلاحهای کاملاً خودکار بهکار رود و حاضر به کوتاه آمدن در این موارد نیست. مقامهای پنتاگون اما تأکید دارند که نحوه استفاده نظامی از فناوری باید توسط قوانین آمریکا و محدودیتهای قانون اساسی تعیین شود، نه صرفاً سیاستهای شرکتهای خصوصی. این تضادْ عرصهای جدید از کشمکش میان امنیت ملی، اخلاق فناوری و حاکمیت قانونی پدید آورده است.
پیامدهای حقوقی و سیاسی
استفاده از DPA برای جدال بر سر محافظهای ایمنی هوش مصنوعی، گامی بیسابقه خواهد بود و نشاندهنده گسترش اختیارات اجرایی در زمینه فناوریهای پیشرفته بهحساب میآید. دین بال، پژوهشگر ارشد بنیاد نوآوری آمریکا و مشاور سابق سیاستگذاری هوش مصنوعی در کاخسفید، این اقدام احتمالی دولت را نشانهای از بیثباتی اجرایی و تلاشی دانست که میتواند شرکتهای خصوصی را بهعنوان ابزار فشار سیاسی هدف قرار دهد. او هشدار داده که چنین رفتاری میتواند اعتبار آمریکا را بهعنوان محیطی پایدار و قابل پیشبینی برای سرمایهگذاری و تجارت تضعیف کند.
زمینه سیاسی و عملکرد آنتروپیک
این منازعه همزمان با تنشهای ایدئولوژیک درون دولت جریان دارد؛ برخی مقامات از جمله «دیویید ساکس» سیاستهای ایمنی آنتروپیک را «ووک» خواندهاند و انتقادهایی را مطرح کردهاند. از سوی دیگر، گزارشهای اخیر (رویترز) حاکی است که آنتروپیک قصد ندارد محدودیتهای استفاده از محصولاتش را کاهش دهد. آنتروپیک تاکنون تنها آزمایشگاه مرزدار هوش مصنوعی بوده که به دسترسیهای طبقهبندیشده پنتاگون دست یافته است و لغو یا تغییر ناگهانی این قرارداد میتواند پیامدهای عملی برای وزارت دفاع داشته باشد.
پیچیدگی وابستگی پنتاگون به یک تأمینکننده
تحلیلها نشان میدهد که وزارت دفاع در حال حاضر گزینه پشتیبان قابلاعتمادی در اختیار ندارد؛ اگرچه گزارشهایی از رسیدن به توافق برای استفاده از مدل «گروک» (Grok) شرکت xAI در سامانههای طبقهبندیشده نیز منتشر شده، اما تکیه بر یک تأمینکنندهِ آماده برای کاربردهای حساس امنیتی، خطر وابستگی را افزایش میدهد. دین بال این وضعیت را «شرایط تکفروشنده» توصیف کرده و هشدار داده که تغییر این وضعیت بهسرعت ممکن نیست و همین نکته احتمال موضع تهاجمی پنتاگون را توضیح میدهد.
نکات حقوقی و آینده بحث
اگر دولت از DPA استفاده کند، پروندهای حقوقی و سیاسی گسترده شکل خواهد گرفت که میتواند مرزبندیهای جدیدی میان اختیارات دولتی و حقوق شرکتهای فناوری ایجاد کند. افزون بر این، این کشمکش مباحث اخلاقی حول استفاده نظامی از هوش مصنوعی، حقوق مدنی و شفافیت را نیز پررنگتر خواهد کرد.
وضعیت فعلی و واکنشها
تا زمان نگارش این گزارش، آنتروپیک و پنتاگون برای اظهارنظر رسمی در دسترس منابع خبری قرار نگرفتهاند. مهلت تعیینشده تا شام جمعه، مسیر تصمیمگیری و پیامدهای آن را در روزهای آینده تعیین خواهد کرد؛ هرچند گزارشها حاکی است که آنتروپیک تمایلی به کوتاه آمدن در اصول ایمنی خود ندارد و دولت فدرال نیز در پی تضمین دسترسی و کنترل بر فناوریهای حیاتی برای منافع امنیتی است.