موج جدید اخراج در شرکتهای بزرگ فناوری؛ بیش از 120,000 موقعیت شغلی حذفشده در 2026 با استناد به هوش مصنوعی
شرکت مایکروسافت روز دوشنبه اعلام کرد حدود 4,800 موقعیت شغلی (معادل 2.1% نیروی کار جهانی) را حذف کرده است؛ اقدامی که به فهرست طولانی اخراجهای مرتبط با هوش مصنوعی در صنعت فناوری اضافه میشود. مایکروسافت ضمن تاکید بر این که «این نقشها جایگزینشده توسط هوش مصنوعی نیستند»، اذعان کرد که هوش مصنوعی نحوه انجام کارها را تغییر داده و بسیاری از وظایف روزمره را خودکار میکند.
این روند تناقضی آشکار را نشان میدهد: شرکتهایی که گزارش درآمدهای رکوردی میدهند همزمان در حال کوچکسازی نیروی کار خود هستند و اغلب هوش مصنوعی را هم بهعنوان محرک رشد و هم بهعنوان دلیل تعدیل ساختاری معرفی میکنند. طبق گزارش شرکت مشاوره Challenger, Gray & Christmas، ماه مه 2026 بیشترین تعداد اخراج ماهانه در سالهای اخیر را ثبت کرد که هوش مصنوعی بهعنوان شایعترین دلیل اعلام شد. همچنین سایت ردیابی اخراجها Layoffs.fyi گزارش میدهد حدود 120,000 نقش در بخش فناوری در سال 2026 حذف شده است.
در ادامه نگاهی اجمالی و بهروز (به ترتیب معکوس زمانی) به شرکتهای بزرگ فناوری که امسال کاهش نیروی قابل توجهی را اعلام کردهاند و هوش مصنوعی را یکی از عوامل موثر دانستهاند، ارائه میشود:
-
Oracle — 22 ژوئن 2026
Oracle در گزارش مالی سالانه خود فاش کرد طی 12 ماه گذشته 21,000 نفر (حدود 13%) از نیروی کارش را از دست داده است و صریحاً گفت «استقرار فناوریهای هوش مصنوعی در عملیات ما منجر به کاهشهایی شده و ممکن است ادامه یابد». این حذفها در حالی اعلام میشود که شرکت درآمد و تعهدات باقیمانده بالاتری گزارش کرده و بخشی از پساندازها به مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی اختصاص یافته است. -
GitLab — 3 ژوئن 2026
GitLab حدود 350 نفر (حدود 14% کارکنان) را اخراج کرد تا منابع را به زیرساختهای AI و مدیریت افزایش ترافیک کاری مرتبط با جریانهای کاری هوش مصنوعی تخصیص دهد. شرکت از تغییرات ساختاری، خروج از کشورها و بازسازی نسل جدید زیرساخت برای پشتیبانی از «کار بارهای عاملمحور» سخن گفته است. -
Google (Alphabet) — تا مه 2026 (ادامه دارد)
بخش ابری گوگل بهصورت پیوسته کارکنانی را کاهش داده است؛ اگرچه درآمد ابری بیش از 20 میلیارد دلار و رشد 63% را تجربه کرده است. گوگل بهجای اعلام عدد کلی، از بازنگری عملکردی، تسهیلات بازخرید داوطلبانه و سازماندهیهای ساختاری برای اعمال این کاهشها استفاده کرده است؛ برآوردهای بیرونی کاهش بین 1,500 تا بیش از 3,000 مهندس را نشان میدهد. -
Intuit — 20 مه 2026
Intuit برنامه حذف نزدیک به 3,000 شغل (حدود 17% نیروی کار) را در راستای سادهسازی ساختار و تخصیص منابع به هوش مصنوعی اعلام کرد. -
Meta — 20–21 مه 2026
متا حدود 8,000 نفر (تقریباً 10% نیروی کار) را اخراج کرد و همزمان نزدیک به 7,000 نفر را به نقشهای جدید متمرکز بر هوش مصنوعی منتقل نمود. زاکربرگ کاهشها را بخشی از ضرورت سازگاری با چالشهای رقابتی در حوزه هوش مصنوعی دانست. -
Cisco — 14 مه 2026
سیسکو نزدیک به 4,000 شغل (حدود 5%) را حذف کرد و گفت هدف بازتوزیع منابع به سمت نیمرسانهها (silicon)، اپتیک، امنیت و هوش مصنوعی است. -
Cloudflare — 7–8 مه 2026
کلودفلر حدود 1,100 نفر (۲۰% نیروی کار) را کاهش داد؛ این در حالی بود که درآمد فصلی شرکت رکوردی و رشد 34% را نشان میداد. -
General Motors — 12 مه 2026
جنرال موتورز 500 تا 600 شغل، عمدتاً در حوزه IT، را حذف کرد و گفت در حال بازاندیشی نیازهای نیروی کار خود است؛ منبعی اعلام کرد هوش مصنوعی در تصمیم نقش داشته اما تنها عامل نبوده است. -
Coinbase — 5 مه 2026
کوینبیس حدود 700 نفر (14% نیرو) را بهعنوان بخشی از بازسازی برای افزایش کارایی با هوش مصنوعی حذف کرد و از مدلهای تیمی نوآورانه خبر داد. -
PayPal — 5 مه 2026
پیپال برنامه کاهش حدود 20% نیروی کار (بیش از 4,500 شغل) در دو تا سه سال آینده را اعلام کرد و گفت «تسریع پذیرش هوش مصنوعی» و سادهسازی سازمانی از محرکهاست. -
Microsoft — آوریل–مه 2026
مایکروسافت بستههای بازخرید داوطلبانه پیشنهاد داد و از کاهش کلی نیروی کار در ربع مالی سوم سال خبر داد؛ شرکت میگوید تمرکز بر تیمهای پرعملکرد و سرمایهگذاری فزاینده در هوش مصنوعی ادامه خواهد داشت. -
Snap — 16 آوریل 2026
اسنپ حدود 1,000 نفر (حدود 16%) را کاهش داد و اشاره کرد پیشرفتهای سریع در هوش مصنوعی موجب حذف کارهای تکراری و افزایش سرعت کار تیمها شده است. -
IBM — از پایان 2025 و در 2026
برآوردها برای IBM بین 3,000 تا 9,000 شغل در آمریکا متغیر است و مجموع از سپتامبر 2024 بیش از 15,000 اعلام شده؛ در عین حال برنامههایی برای افزایش استخدام سطح ابتدایی در حوزههای هوش مصنوعی و hybrid-cloud اعلام شده است. -
Atlassian، Dell، Block، Salesforce، Amazon — (شمارش از اوایل 2026)
این شرکتها نیز کاهشهای قابل توجهی را اعلام کردند؛ از جمله Dell با حدود 11,000 شغل کمتر در سال مالی 2026، Block با کاهش نزدیک به نیمی از نیروی کار و Amazon با 16,000 شغل در ژانویه 2026، که همه بخشی از تغییرات ناشی از بهرهگیری گسترده از هوش مصنوعی و بازسازی سازمانی ذکر شدهاند.
چرا شرکتها «هوش مصنوعی» را دلیل میدانند؟
شرکتها چند دلیل رایج برای استناد به هوش مصنوعی میآورند: خودکارسازی وظایف تکراری، بازطراحی فرآیندها برای کارآمدی بیشتر، نیاز به مهارتهای جدید و تمرکز بر تیمهای کوچک و چابکتر. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که بخشی از این کاهشها ناشی از بازنگری در افزایش استخدامِ دوره همهگیری است که بسیاری از تیمها را بزرگتر از نیاز واقعی کرده بود.
پیامدها و نگاه آینده
اگرچه هوش مصنوعی میتواند کارایی را افزایش دهد و فرصتهای جدیدی برای رشد ایجاد کند، ترکیب درآمدهای بالا و همزمان اخراج گسترده رسانهای و نگرانیهای اجتماعی و اقتصادی ایجاد میکند. شرکتها باید علاوه بر کاهش هزینه، روی بازآموزی نیروی کار، سیاستهای مسئولانه استقرار AI و شفافیت در دلایل ساختاریسازی مجدد تمرکز کنند تا زیانهای اجتماعی و اقتصادی این تغییرات به حداقل برسد.
در حالی که 2026 تا همینجا رکورد اخراجهای بزرگی را در بخش فناوری بهجا گذاشته، سؤالات اساسی درباره چگونگی تعادل میان نوآوری، سودآوری و مسئولیت اجتماعی پیش روی رهبران صنعت باقی میماند.