دیزر: بیش از نیمی از دانلودها اکنون مربوط به موسیقی تولیدشده با هوش مصنوعی است
شرکت پخش موسیقی Deezer اعلام کرده که سهم موسیقی تولیدشده توسط هوش مصنوعی در دانلودهای پلتفرم به بیش از 50 درصد رسیده است. بر اساس آمار این سرویس، میزان آپلود قطعات موسیقی تولیدشده با هوش مصنوعی از ابتدای سال گذشته روندی صعودی داشته و در ژوئن 2026 به اوج خود رسید؛ میانگین روزانه آپلود به حدود 90,000 قطعه رسیده است که رشد چشمگیری نسبت به دورههای قبل را نشان میدهد.
روند رشد آپلودهای AI — نمای کلی زمانی
– ژانویه 2025: حدود 10,000 قطعه روزانه (حدود 10% از آپلودها)
– آوریل 2025: 20,000 قطعه روزانه (18%)
– سپتامبر 2025: 30,000 قطعه روزانه (28%)
– نوامبر 2025: 50,000 قطعه روزانه (34%)
– ژانویه 2026: 60,000 قطعه روزانه (39%)
– آوریل 2026: 75,000 قطعه روزانه (44%)
– ژوئن 2026: اوج ماهانه با میانگین 90,000 قطعه در روز و در نهایت سهم بیش از 50% از دانلودها
دلایل و پیامدها
رشد سریع موسیقی تولیدشده با هوش مصنوعی سوالات مهمی درباره مالکیت حقوقی، شفافیت در منبع تولید محتوا و نحوه توزیع درآمد میان هنرمندان و سازندگان آثار ایجاد کرده است. پخش انبوه قطعات AI میتواند باعث «رقمزدایی پرداختها» (payment dilution) شود؛ یعنی درآمد فهرستشده برای هنرمندان و ترانهسراها بین حجم زیادی از قطعات تقسیم شده و سهم هرکدام کاهش یابد. در نتیجه پلتفرمها ناچار شدهاند سیاستهایی برای مدیریت این موج جدید تدوین کنند.
واکنش پلتفرمها
در پاسخ به افزایش موسیقی AI، پلتفرمهای مختلف واکنشهای متفاوتی داشتهاند: برخی مانند Bandcamp محدودیت و ممنوعیتهایی اعمال کردهاند، Tidal دسترسی به درآمدزایی برای این آثار را قطع کرده، در حالی که Apple Music سیستم برچسبگذاری داوطلبانه برای آثار تولیدشده با هوش مصنوعی ایجاد کرده و Spotify نیز سیاستهایی پایهگذاری کرده تا میزان استفاده از هوش مصنوعی در فرآیند تولید موسیقی اعلام شود. تاکنون اجماع واحدی میان بازیگران بازار شکل نگرفته است.
اقدامات جدید دیزر
دیزر اعلام کرده که از این پس قطعات تولیدشده با هوش مصنوعی که در شش ماه گذشته پخش (استریم) نداشتهاند یا در جریان فعالیتهای تقلبی و افزایش مصنوعی استریمها برای کسب درآمد دخیل بودهاند، از پلتفرم حذف خواهند شد. هدف رسمی این شرکت، حفاظت از حقوق هنرمندان و ترانهسراها و تمرکز بر موسیقیای است که واقعاً مورد علاقه مخاطبان قرار میگیرد. الکسیس لانتِنیهر، مدیرعامل دیزر، در بیانیهای گفت: «دیزر نزدیک به دو سال در خط مقدم مبارزه با تقلب و کاهش رقیق شدن پرداختها بهخاطر موسیقی AI بوده است. اکنون که نیمی از آپلودهای روزانه را آثار تولیدشده با هوش مصنوعی تشکیل میدهد، اقداماتی اضافی برای حمایت از حقوق خالقان و تمرکز بر موسیقی محبوب هواداران ضروری است.»
فناوری شناسایی و شراکتها
دیزر از سال گذشته برچسبگذاری موسیقی AI را آغاز کرده و مدعی است فناوری تشخیص آن میتواند آثار تولیدشده با مدلهایی از شرکتهای نوپای حوزه موسیقی هوش مصنوعی مانند Suno و Udio را نیز شناسایی کند؛ دو استارتاپی که هماکنون درگیر پروندههای حقوقی کپیرایت هستند. اوایل سال جاری، دیزر این فناوری تشخیص را در دسترس سایر پلتفرمها قرار داد، هرچند هنوز روشن نیست چه پلتفرمهایی از آن استفاده کردهاند. همچنین ابزار جدیدی عرضه شده که میتواند فهرستهای پخش در Apple Music و Spotify را برای یافتن قطعات تولیدشده با هوش مصنوعی بررسی کند.
پیام به سازندگان و شنوندگان
این تحولات نشان میدهد که دوره جدیدی از تولید موسیقی آغاز شده که هم فرصتها و هم چالشهای جدی برای هنرمندان، ناشران و سرویسهای پخش ایجاد میکند. صاحبان آثار و شنوندگان باید درباره شفافیت منبع تولید، نحوه کسب درآمد و حفاظت از حقوق خلاقانه حساس باشند. در عین حال، اقداماتی مانند ابزارهای تشخیص و سیاستهای حذف آثار غیرقابلاستناد میتواند به تثبیت بازار و افزایش انصاف در توزیع درآمد کمک کند.
در پایان، افزایش سهم موسیقی تولیدشده با هوش مصنوعی در سرویسهای پخش، نقطه عطفی در صنعت موسیقی دیجیتال است که نیازمند تدوین چارچوبهای حقوقی، تکنیکی و تجاری مشخص برای تضمین منافع همه ذینفعان است.