اسپیسایکس اعلام کرد که توربینهای بدون مجوزی را که در نزدیکی ممفیس برای تغذیه مراکز داده xAI بهکار گرفته شدهاند، در مسیر جایگزینی با یک نیروگاه دائمی 1.2 گیگاواتی گازی از منطقه جمعآوری خواهد کرد؛ اما این جمعآوری کامل تا جولای 2027 به طول خواهد کشید.
طبق بیانیه شرکت، در حال حاضر 69 توربین گازی برای تأمین برق مراکز داده موسوم به Colossus به کار گرفته شدهاند که بسیاری از آنها ماههاست فعالاند. این توربینها در جنوب ممفیس، در خاک ایالت میسیسیپی و نزدیک مرز تنسی قرار دارند — منطقهای که از جمله مناطق با آلودگی بالا در آمریکا محسوب میشود و آنطور که ناظران محیط زیستی هشدار دادهاند، این تجهیزات پتانسیل انتشار بیش از 2,000 تن اکسیدهای نیتروژن (NOx) تولیدکننده ازن را در سال دارند.
مسائل حقوقی و زیستمحیطی
اناِیایسیپی (NAACP) و مرکز حقوق محیطزیست جنوبی (Southern Environmental Law Center) علیه xAI شکایت کردهاند که استفاده از این توربینها بدون اخذ مجوزهای لازم خلاف مقررات فدرال است. اسپیسایکس — که در فوریه مالکیت xAI را بهعهده گرفت — مدعی است میتواند این توربینها را بدون مجوز بهکار گیرد چون آنها هنوز روی تریلرهایی قرار دارند که با آنها حمل شدهاند. اما مقررات فدرال از جمله قوانین مرتبط با کیفیت هوا، صرفنظر از محل استقرار فیزیکی، برای تجهیزاتی با این اندازه و نحوه بهرهبرداری، الزام به اخذ مجوز را پیشبینی میکنند.
در تحولی حقوقی اخیر، وزارت دادگستری آمریکا در ماه گذشته تا حدی موضع اسپیسایکس را پذیرفت و کاربرد این توربینها را موضوعی مرتبط با «امنیت ملی، اقتصادی و انرژی» خواند. با این حال اختلافات حقوقی و اعتراضات محلی و سازمانهای محیطزیستی ادامه دارد و پروندههای قضایی و بررسیهای نظارتی احتمالاً در ماههای آینده پیگیری خواهد شد.
نیروگاه دائمی و برنامههای خرید تجهیزات
اسپیسایکس اعلام کرده در حال ساخت یک نیروگاه دائمی گازی به ظرفیت کل حدود 1.2 گیگاوات است که بر اساس اسناد مجوزی ایالت میسیسیپی شامل 41 توربین گازی با ظرفیتهای بین 16.48 تا 50 مگاوات خواهد بود. بهنظر میرسد این توربینهای جدید با مدلهایی که هماکنون در سایتهای Colossus بهکار گرفته شدهاند تفاوت دارند، هرچند جزئیات فنی مدلهای 69 توربین حاضر توسط منابع مستقلی مانند TechCrunch تایید نشده است.
در پرونده عمومی عرضه اولیه (IPO) نیز اسپیسایکس اعلام کرده برنامه خرید توربین به ارزش تقریبی 2.8 میلیارد دلار برای مراکز داده خود در سه سال آینده را دارد. همچنین اوایل سال جاری، ایلان ماسک شرکت APR Energy، فعال در حوزه تولید برق موقت با سوخت طبیعی، را خریداری کرد؛ بررسی آرشیو سایت این شرکت نشان میدهد توربینهای ناوگان APR احتمالاً با آنهایی که در مجوزهای نیروگاه جدید ذکر شدهاند متفاوتاند و به همین دلیل ممکن است برای پروژهای دیگر در نظر گرفته شده باشند.
پیامدها و چشمانداز
همزمان با انتقال تدریجی به نیروگاه دائمی، حذف کامل توربینهای فعلی تا تابستان 2027 برنامهریزی شده است، اما پیامدهای زیستمحیطی، بهویژه در منطقهای که از پیش با آلودگی هوا دستبهگریبان است، و بحثهای حقوقی پیرامون ضرورت مجوزها، همچنان موضوع تمرکز سازمانهای نظارتی و جامعه محلی خواهد بود. پیگیری پروندههای قضایی و شفافسازی بیشتر درباره مدلها و میزان انتشار واقعی این توربینها از سوی شرکت، برای روشنشدن کامل ابعاد این پرونده ضروری است.