گوگل ویژگی جدیدی در Google Earth را که به کاربران امکان میداد با استفاده از مولد تصویر هوش مصنوعی «Nano Banana 2» تصاویر ساختگی را بر روی نقشههای ماهوارهای قرار دهند، تنها یک روز پس از راهاندازی حذف کرد. این اقدام پس از انتقادات گسترده درباره خطر انتشار اطلاعات نادرست و سوءاستفاده از تصاویر جغرافیایی انجام شد.
ویژگی تازه که بهصورت مبتنی بر دستور متنی (prompt-based) طراحی شده بود، به کاربران اجازه میداد هر تصویری را بهراحتی روی نماهای واقعی نقشهها سوار کنند. هدف اعلامشده گوگل، تشویق کاربران به «خلاقیت جغرافیایی» بود، اما منتقدان هشدار دادند که چنین ابزارهایی میتوانند بهسرعت منبعی برای تولید و پخش اطلاعات گمراهکننده شوند. یک خبرنگار بیبیسی بهصورت طعنهآمیز اشاره کرد که گوگل ارایه چنین قابلیتی در Google Earth—که اغلب بهعنوان منبع قابلاعتماد شواهد بصری برای خبرنگاران و پژوهشگران شناخته میشود—را در معرض سوءاستفاده قرار داده است.
گوگل در بیانیهای اعلام کرد: «ما شاهد استفاده کارشناسان جغرافیایی از این قابلیت برای اهداف مفید بودهایم، اما همچنین نمونههایی از تصاویر تولیدشده را دیدهایم که به نظر میرسد قوانین و سیاستهای ما را نقض میکنند. بنابراین این ویژگی را موقتاً از Google Earth حذف میکنیم تا گاردریلهای قویتری پیادهسازی کنیم.» بدین ترتیب شرکت تاکید کرده که بازگشت این قابلیت منوط به اعمال تدابیر حفاظتی بیشتر خواهد بود.
این رویداد بار دیگر اهمیت موضوع را در عصر هوش مصنوعی برجسته میکند: اکنون نیازی به مهارتهای حرفهای در ویرایش تصویر نیست تا محتوای نیمهقابلباور و گمراهکننده تولید شود؛ کافی است دسترسی به یک مولد تصویر هوش مصنوعی وجود داشته باشد. شرکتهای مختلف از جمله گوگل چنین ابزارهایی را توسعه و تجاریسازی میکنند، که این امر نیاز فوری به استانداردها، شفافیت و راهکارهای شناسایی محتوای ساختگی را افزایش میدهد.
پیامدها برای روزنامهنگاران، پژوهشگران و کاربران عمومی روشن است: منابع تصویری مبتنی بر نقشه و ماهوارهای هماکنون بیش از گذشته نیازمند ارزیابی و تأیید مستقل هستند. همزمان، توسعهدهندگان فناوری و پلتفرمها نیز باید مسئولانهتر عمل کنند و قبل از عرضه عمومی، مکانیسمهای جلوگیری از سوءاستفاده را تقویت کنند تا اعتماد به منابع جغرافیایی دیجیتال حفظ شود.