آکادمی علوم و هنرهای سینمایی (اسکار) روز جمعه مجموعهای از قوانین جدید را منتشر کرد که تمرکز قابلتوجهی بر استفاده از هوش مصنوعی تولیدی (Generative AI) در فیلمها دارند. این تغییرات در پی افزایش کاربرد ابزارهای تولید و بازتولید تصاویر و صدا و نیز مطرحشدن مواردی چون بازتولید دیجیتالی بازیگران مطرح شدهاند و با هدف حفظ شفافیت، حقوق هنرمندان و اعتبار جوایز تدوین شدهاند.
نکات کلیدی قوانین جدید
– تنها اجراهایی که در «عنوانبندی قانونی فیلم» (legal billing) ذکر شوند و بهروشنی توسط انسانها و با رضایت آنها اجرا شده باشند، واجد شرایط دریافت جوایز اسکار خواهند بود.
– فیلمنامهها برای واجد شرایط بودن باید «انحصاراً انسانی» (human-authored) باشند؛ به عبارت دیگر، نقش مولف یا نویسنده انسانی در خلق متن باید قابل اثبات باشد.
– آکادمی اختیار درخواست اطلاعات تکمیلی درباره نحوه و میزان استفاده از هوش مصنوعی و نیز «نویسندگی انسانی» را برای هر فیلم حفظ کرده است.
دلایل و زمینه تغییرات
این قوانین در زمانی اعلام میشوند که صنعت سینما با نمونههای مختلفی از تولیدات مبتنی بر هوش مصنوعی مواجه شده است: پروژهای مستقل در حال ساخت دارای نسخهای تولیدشده با هوش مصنوعی از وال کیلمر است، و شخصیت دیجیتال «تیلی نورود» نیز خبرساز شده است. همچنین ظهور مدلهای ویدیویی جدید و نگرانیهای گسترده فیلمسازان، بازیگران و نویسندگان—که در اعتصابات سال ۲۰۲۳ نیز بخش عمدهای از مناقشات را تشکیل داد—بخشی از پشتصحنه تصویب این مقررات بوده است.
تبعات برای صنعت سینما و ادبیات
علاوه بر سینما، تأثیرات هوش مصنوعی در دیگر حوزههای خلاق نیز دیده شده است؛ برای مثال، دستکم یک رمان بهدلیل استفاده مشکوک از هوش مصنوعی از انتشار بازداشته شده و برخی انجمنهای نویسندگان اعلام کردهاند آثاری که با کمک هوش مصنوعی تولید شدهاند را واجد شرایط جوایز نخواهند دانست. این روند نشان میدهد که مسائل مربوط به اصالت اثر، حقوق مالکیت فکری و رضایت هنرمندان فراتر از هالیوود مطرح شده است.
توصیههایی برای سازندگان و تولیدکنندگان
با توجه به قوانین جدید، تهیهکنندگان و فیلمسازان بهتر است از هماکنون:
– هر گونه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را مستندسازی و شفافسازی کنند.
– رضایت کتبی بازیگران و صاحبان تصویر در صورت هر نوع بازتولید دیجیتال کسب شود.
– در فرآیند نگارش، نقش نویسندگان انسانی را بهوضوح تعیین و مستند سازند تا از محرومیت احتمالی از رقابت در جوایز جلوگیری شود.
جمعبندی
قوانین تازه آکادمی اسکار نشانهای از تلاش نهادهای رسمی برای تنظیم رابطه میان خلاقیت انسانی و فناوریهای نوظهور است. این مقررات میتواند نقطه عزیمتی در ایجاد استانداردهای شفاف برای استفاده اخلاقی و قانونی از هوش مصنوعی در تولیدات سینمایی باشد؛ هرچند جزئیات اجرایی و سازوکار پیگیری این قوانین در عمل همچنان حائز اهمیت خواهد بود. برای دنبال کردن تحولات بعدی در این حوزه و تأثیر آن بر صنعت فیلم و ادبیات، اخبار مرتبط را دنبال کنید.