دستور فوری دولت آمریکا برای قطع دسترسی به دو مدل پیشرفته Anthropic: کلود فِیبل ۵ و کلود میتوس ۵
دولت ایالات متحده روز جمعه با استناد به نگرانیهای امنیت ملی، به شرکت Anthropic دستور داد فوراً دسترسی به دو مدل هوش مصنوعی پیشرفته این شرکت—کلود میتوس ۵ (Claude Mythos 5) و کلود فِیبل ۵ (Claude Fable 5)—را قطع کند. Anthropic در حساب رسمی خود اعلام کرد دستور را اجرا کرده اما صریحاً اعلام کرده که با اساس این اقدام موافق نیست. طبق بیانیه شرکت، این ابلاغیه در روز جمعه ساعت ۵:۲۱ بعدازظهر به وقت شرقی به دست آنها رسیده و اجرا شده است.
دامنه و پیامدها
دستور دولت، محدودیتی جهانی ایجاد میکند و دسترسی به هر دو مدل را برای تمام کاربران در سراسر جهان مسدود میسازد—نه فقط شهروندان خارجی که ظاهراً هدف اولیه دستور کنترل صادرات بودهاند. دسترسی به سایر مدلهای Anthropic در حال حاضر تحت تأثیر این تصمیم قرار نگرفته است، اما قطع دسترسی به میتوس و فِیبل میتواند تأثیرات قابل توجهی بر مشتریان شرکتی، پژوهشگران و برنامههای حفاظتی سایبری داشته باشد.
چرایی اهمیت این تصمیم
کلود میتوس ۵، پیشرفتهترین مدل Anthropic محسوب میشد و این شرکت پیش از این اعلام کرده بود که تواناییهای برجستهای در کشف آسیبپذیریهای نرمافزاری دارد. Anthropic مدعی است میتوس در آزمایشها توانسته اشکالات امنیتی را در هر سیستمعامل و مرورگر بزرگ شناسایی کند؛ بنابراین بهجای عرضه عمومی، این مدل در قالب برنامه کنترلشدهای به نام Project Glasswing در اختیار حدود ۵۰ سازمان معتبر از جمله آمازون، اپل، گوگل، مایکروسافت و CrowdStrike قرار گرفت تا صرفاً برای اهداف دفاعی سایبری استفاده شود.
کلود فِیبل ۵ که تنها سه روز قبل منتشر شده بود، نسخهای از میتوس با محدودیتها و حفاظهای بیشتر بود که Anthropic آن را برای عرضه عمومی مناسب میدانست—حفاظهایی که پاسخگویی در حوزههای پرخطر مانند امنیت سایبری و زیستشناسی را مسدود میکردند. بر اساس نتایج بنچمارک شرکت Vals AI، فِیبل ۵ بلافاصله پس از عرضه، قدرتمندترین مدل در دسترس عموم شناخته شد.
محدودیت صادرات یا نگرانیِ «جِیلبریک»؟
دولت این اقدام را بهعنوان یک کنترل صادراتی مطرح کرده که هدفش محدود کردن دسترسی شهروندان خارجی است، اما Anthropic در پستی بلند استدلال کرده که دلیل اصلی، مدعیاتی درباره یک «جِیلبریک» (شکستن محدودیتهای مکالمه مدل) در فِیبل ۵ بوده است. شرکت میگوید تا کنون تنها شواهد شفاهی از یک «جِیلبریک احتمالی و محدود» دریافت کرده که بهطور مشخص شامل هدایت مدل برای خواندن یک کدبیس خاص و شناسایی اشکالات نرمافزاری بوده است. بهعلاوه Anthropic اشاره کرده این نوع قابلیتها در مدلهای عمومی دیگر از جمله GPT-5.5 نیز در دسترس هستند و توسط متخصصان امنیت سایبری بهصورت دفاعی مورد استفاده قرار میگیرند.
حفاظتها و اختلاف Anthropic با دولت
Anthropic تأکید میکند قویترین سازوکارهای حفاظتی آن از طریق سیستمهای طبقهبندی مستقل کار میکنند که جدا از خود مدل عمل میکنند؛ بنابراین حتی درصورت دورزدن پاسخ امتناع مدل، محافظت در برابر تولید خروجیهای خطرناک عملاً برقرار میماند. با این حال، این استدلال برای جلوگیری از اقدام دولت کافی نبوده و شرکت ناراضی است. Anthropic در بیانیهای نوشت: «ما با این نظر که یک جِیلبریک محدود میتواند دلیل بازپسخوانی یک مدل تجاری منتشرشده برای صدها میلیون نفر باشد، مخالفیم. اگر این معیار در سراسر صنعت اعمال شود، در عمل عرضه هر مدل جدید مرزی را متوقف خواهد کرد.»
پیامدهای تجاری و نظارتی
این رویداد در زمانی رخ میدهد که Anthropic بهعنوان رقیبی که بر ایمنی متمرکز است شناخته میشود و انتظار میرود امسال بهصورت عمومی عرضه سهام (IPO) را دنبال کند. منتقدان و ناظران بازار هم به نکته طنزآلودی اشاره میکنند: همین احتیاط شدید Anthropic در محدود کردن میتوس—که آن را بهعنوان مدلی بسیار خطرناک معرفی کرده بود—ظاهراً باعث شده توجه و واکنش شدید نهادهای دولتی را جلب کند. این مورد میتواند سؤالاتی درباره تعادل بین شفافیت، ایمنی و رقابت تجاری در صنعت هوش مصنوعی و نیز چارچوبهای نظارتی پیشرو ایجاد کند.
چه چیزی پیش روست؟
در کوتاهمدت، دسترسی جهانی به کلود میتوس ۵ و کلود فِیبل ۵ مسدود است و شرکت و نهادهای ناظر ممکن است بهدنبال تبادل اطلاعات فنی، ارائه شواهد کتبی یا مذاکرات حقوقی برای رفع یا تبیین محدودیتها باشند. در بلندمدت، این پرونده میتواند سرآغاز بحثهای گستردهتری درباره استانداردهای ایمنی، کنترل صادرات فناوریهای پیشرفته و نقش دولتها در تنظیم مدلهای هوش مصنوعی پیشرفته باشد.