کالیفرنیا لایحه ایمنی هوش مصنوعی SB 53 را تصویب کرد؛ شفافیت، حمایت از افشاگران و ایجاد «CalCompute»
سنای ایالت کالیفرنیا اوایل شنبه صبح با تصویب نهایی لایحهای مهم درباره ایمنی هوش مصنوعی (SB 53) موافقت کرد که الزاماتی جدید در زمینه شفافیت برای شرکتهای بزرگ توسعهدهنده هوش مصنوعی تعیین میکند. بهگفته نویسنده این لایحه، سناتور اسکات وینر، SB 53 شرکتهای بزرگ را ملزم به افشای پروتکلهای ایمنی میکند، حفاظت از افشاگران (whistleblower) در آزمایشگاههای هوش مصنوعی را برقرار میسازد و یک ابررایانه عمومی به نام CalCompute برای گسترش دسترسی به محاسبات (compute) ایجاد میکند.
محورهای اصلی لایحه
– شفافیت در پروتکلهای ایمنی: شرکتهای بزرگ موظف به گزارش اقدامات و فرآیندهای ایمنی مرتبط با مدلهای هوش مصنوعی خواهند بود.
– حمایت از افشاگران: کارکنان آزمایشگاههای هوش مصنوعی در مقابل اقدامات تلافیجویانه محافظت میشوند تا گزارشدهی درباره خطرات احتمالی تسهیل شود.
– ایجاد CalCompute: یک زیرساخت ابرمحاسباتی عمومی که هدف آن فراهمسازی دسترسی گستردهتر به منابع محاسباتی برای پژوهشگران، نهادهای نظارتی و بازیگران کوچکتر است.
وضعیت حقوقی و واکنشها
لایحه اکنون برای امضا یا وتو به فرماندار کالیفرنیا، گاوین نیوسام، ارسال شده است. نیوسام تا کنون اظهارنظر عمومی درباره SB 53 نکرده است؛ او سال گذشته لایحهای گستردهتر به امضای وینر را وتو کرد و در عین حال قوانین محدودتری را درباره مسائلی مانند deepfakeها تصویب کرد. نیوسام در زمان وتوی قبلی تاکید کرده بود که باید از اعمال استانداردهای سختگیرانه روی مدلهای بزرگ جلوگیری شود مگر اینکه آن مدلها در محیطهای پرخطر، تصمیمگیری حساس یا استفاده از دادههای حساس دخیل باشند.
تغییرات و معیار درآمدی
طبق گزارشها، SB 53 اخیراً اصلاح شده است تا شرکتهایی که روی مدلهای «مرزی» (frontier) کار میکنند اما کمتر از ۵۰۰ میلیون دلار درآمد سالانه دارند، تنها ملزم به افشای اطلاعات کلی و سطح بالا درباره ایمنی شوند؛ در حالی که شرکتهایی با درآمد بالاتر باید گزارشهای تفصیلیتر ارائه کنند. این تقسیمبندی در صدد تعادل بین نیاز به شفافیت و جلوگیری از بار مقرراتی سنگین بر بازیگران کوچکتر است.
حمایتها و مخالفتها
لایحه با مخالفت چندین شرکت سیلیکونولی، شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر و گروههای لابی روبهرو شده است. در نامهای به فرماندار، OpenAI بهطور مشخص از SB 53 نام نبرد اما خواستار اجتناب از «تکرار و ناسازگاری مقررات» شد و پیشنهاد کرد شرکتها در صورتی که با استانداردهای فدرال یا اروپایی مطابقت داشته باشند، به عنوان منطبق با قوانین ایالتی شناخته شوند. مسئول سیاستگذاری هوش مصنوعی و مدیر حقوقی Andreessen Horowitz نیز هشدار دادهاند که برخی از پیشنهادهای ایالتی ممکن است با محدودیتهای قانون اساسی در مورد تنظیم تجارت بین ایالتی در تضاد باشند. همچنین برخی از بنیانگذاران a16z قبلاً به عوامل مرتبط با حمایت از نامزدی سیاسی اشاره کردهاند که توجهها را به فشارهای سیاسی و مقرراتی جلب کرده است؛ دولت ترامپ و حامیانش نیز خواستار تعلیق دهساله قوانین ایالتی در حوزه هوش مصنوعی شده بودند.
در سوی دیگر، شرکت Anthropic از این لایحه حمایت کرده و آن را «یک نقشه راه محکم برای حکمرانی هوش مصنوعی» توصیف نموده است، هرچند این شرکت نیز ترجیح میدهد استانداردهای سراسری فدرال تدوین شود.
پیامدها و گامهای بعدی
تصمیم نهایی فرماندار نیوسام تعیینکننده خواهد بود. در صورت امضا، SB 53 میتواند به الگویی برای دیگر ایالتها و حتی سیاستهای فدرال تبدیل شود و دامنه نظارت بر توسعه و استقرار مدلهای هوش مصنوعی را گسترش دهد. نحوه اجرای جزئیات فنی، معیارهای گزارشدهی و سازوکارهای نظارتی پس از تصویب نیازمند تعیین و شفافسازی بیشتر است.
با ادامه روند تصویب و واکنش بازیگران صنعتی و سیاسی، SB 53 هماکنون به یکی از مهمترین موارد قانونگذاری ایالتی در عرصه هوش مصنوعی تبدیل شده است که میتواند تأثیر قابلتوجهی بر مسیر توسعه و مقررات این فناوری داشته باشد.