کمیسیون اروپا تحقیق رسمی درباره گوگل و استفاده از محتوای وب برای تولید خلاصههای هوش مصنوعی را آغاز کرد
کمیسیون اروپا اعلام کرده که تحقیقاتی را درباره احتمال نقض قوانین رقابت اتحادیه اروپا توسط گوگل آغاز کرده است. موضوع تحقیق، استفاده گوگل از محتوای وبسایتها و ویدیوهای یوتیوب برای تولید «خلاصههای هوش مصنوعی» (AI Overview) و «حالت هوش مصنوعی» (AI Mode) است که بالای نتایج جستوجو ظاهر میشوند و بدون جبران مالی برای ناشران و سازندگان محتوا تولید میگردند.
چه چیزی بررسی میشود؟
– بررسی این است که آیا گوگل با دسترسی یکجانبه به محتوای ناشران و اعمال «شرایط نامتعارف» بر آنها، رقابت در بازار هوش مصنوعی را مخدوش کرده است یا خیر. بهویژه ادعا شده که ناشران یا تولیدکنندگان محتوا امکان امتناع از استفاده گوگل را ندارند بدون آنکه دسترسیشان به جستوجوی گوگل را از دست بدهند.
– کمیسیون همچنین وضعیت استفاده از ویدیوهای یوتیوب برای آموزش و تولید پاسخهای هوش مصنوعی و نیز محدودسازی دسترسی رقبای هوش مصنوعی به محتوای یوتیوب را بررسی خواهد کرد.
چرایی اهمیت این تحقیق
خلاصههای هوش مصنوعی که مستقیماً بالای نتایج جستوجو نمایش داده میشوند، میتوانند ترافیک مستقیم به مطالب اصلی را کاهش داده و درآمد ناشران را تحت تأثیر قرار دهند. اگر یک بازیگر غالب بازار مانند گوگل از دامنه دسترسی خود برای دریافت و بهکارگیری حجم بالای محتوای اینترنتی بدون پرداخت یا پیشنهاد توافقنامههای منصفانه بهرهبرداری کند، رقبا و سازندگان محتوا در موقعیت نامتعادل قرار میگیرند. کمیسیون اروپا با این تحقیق در صدد است «میدان بازی» را برای شرکتهای رقیب متعادل کند و از رفتارهای ضد رقابتی جلوگیری نماید.
زمینه حقوقی و عملی
این اقدام در بستر شکایات و دعواهای حقوقی گستردهای قرار دارد که ناشران و رسانهها علیه شرکتهای توسعهدهنده مدلهای هوش مصنوعی مطرح کردهاند؛ از جمله پروندههایی که علیه ابزارهایی مانند Perplexity و شرکتهای مشابه بهخاطر ادعاهای نقض حق نشر مطرح شده است. اما تفاوت این تحقیق کمیسیون اروپا در این است که تمرکز آن بر روی رفتارهای رقابتی یک بازیگر غالب (گوگل) و دسترسی و شروطی است که بر ناشران تحمیل میشود، نه صرفاً حلوفصل حقوقی حق نشر.
موج بعدی مقررات و واکنشها
این تحقیق در حالی انجام میشود که اتحادیه اروپا تحت فشارهایی برای سادهسازی قواعد مرتبط با هوش مصنوعی قرار دارد و پیشنهادهایی برای تاخیر در اجرای مقررات مربوط به کاربردهای «پرتخطر» AI مطرح شده است. نتیجه نهایی تحقیق میتواند به تغییرات عملی در نحوه دسترسی موتورهای جستوجو و شرکتهای AI به محتوای اینترنت، الزام به پرداخت حقوق یا بستن توافقهای مجوز محتوا، یا اعمال جریمه و اصلاح رفتارهای ضد رقابتی منجر شود.
واکنش گوگل
تا زمان انتشار خبر، گوگل پاسخی رسمی به درخواست اظهار نظر کمیسیون اروپا ارائه نکرده است.
این تحقیق گامی دیگر در جهت تنظیم رابطه میان پلتفرمهای بزرگ فناوری، ناشران محتوا و شرکتهای توسعهدهنده هوش مصنوعی محسوب میشود و میتواند پیامدهای گستردهای برای مدل کسبوکار توزیع محتوا و رقابت در بازار AI داشته باشد.