وزیر تجارت هلند در واشنگتن علیه «قانون MATCH» هشدار داد؛ پیامدهای سنگین برای ASML و زنجیره تأمین نیمهرسانا
سجورد سجوردسما، وزیر تجارت هلند، این هفته به واشنگتن سفر کرد و با مقامات آمریکایی از جمله مقامهای مسئول در حوزه تجارت و اعضای کنگره دیدار کرد تا مخالفت دولت هلند با قانون پیشنهادی MATCH را مطرح کند؛ قانونی که دسترسی شرکتهای چینی به تجهیزات پیشرفته ساخت نیمههادیهای غربی را محدود میکند و بهویژه برای شرکت هلندی ASML بار سنگینی خواهد داشت. سجوردسما در گفتوگو با بلومبرگ پس از این دیدارها تاکید کرد: «استثنایی است که من اینجا هستم تا نگرانیهای گستردهمان را برای کنگره تشریح کنم. میزانِ ریسک برای هلند ممکن است بسیار بالا باشد.»
چرا ASML اهمیت دارد؟
ASML، مستقر در هلند، ارزشمندترین شرکت اروپاست و تنها سازنده جهانی ماشینهای لیتوگرافی فوقپیشرفته است که برای تولید نسل آخر تراشهها از جمله چیپهای پیشرفته هوش مصنوعی ضروریاند. این شرکت دو خانواده کلیدی تجهیزات دارد: ابزارهای لیتوگرافی تابش فرابنفش شدید (EUV) که پیشرفتهترینِ آنهاست و سالهاست به چین فروخته نمیشود، و ابزارهای تابش فرابنفش عمیق (DUV) از نسلهای قبلی که تاکنون در دسترس بودهاند. مطابق گزارشها، چین حدود 19 درصد از فروش خالص سیستمهای ASML را تشکیل میدهد که نشاندهنده وابستگی تجاری قابلتوجه بین این شرکت و بازار چین است.
چه تغییراتی در MATCH مطرح است؟
قانون MATCH فراتر از کنترلهای موجود حرکت میکند و قصد دارد بر محدودیتها بیفزاید؛ بهطوریکه نهتنها فروش ابزارهای EUV به چین را ممنوع نگه میدارد، بلکه دسترسی به ماشینهای DUV غوطهوری (immersion) را نیز محدود خواهد کرد. کریستف فوکه، مدیرعامل ASML، در مصاحبهای اعلام کرده است که آنچه اکنون برای چین قابلخرید است در واقع ابزارهای DUV نسل قدیمیتر است—تجهیزاتی که اولین بار حدود یک دهه پیش ارسال شدند—و قانون MATCH عملاً این تجهیزات قدیمیتر را نیز از دسترس خارج خواهد کرد.
ابعاد سیاسی و فنی
پیشنهاد قانونی که در آوریل مطرح شد هنوز در صحن کامل مجلس نمایندگان یا سنا رایگیری نشده و کارشناسان حقوقی و تجاری میگویند که برای تصویب احتمالاً لازم است در قالب یک بسته قانونگذاری بزرگتر گنجانده شود. موافقت یا مخالفت کنگره با چنین محدودیتهایی میتواند تاثیرات گستردهای بر زنجیره تأمین جهانی نیمههادی، هزینه و دسترسی به مواد و تجهیزات تولید چیپ و نهایتاً سرعت توسعه و عرضه فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی داشته باشد.
تبعات برای صنعت و سیاستگذاری
در صورت اجرایی شدن محدودیتهای گستردهتر، شرکتهایی مانند ASML با چالشهای تجاری بزرگی مواجه خواهند شد و تولیدکنندگان چینی مجبور به بازطراحی زنجیره تأمین یا اتکا به فناوریهای قدیمیتر یا جایگزین خواهند شد. از منظر سیاستگذاری، کشورهایی مانند هلند نگرانی دارند که تصمیمات تکجانبه در خارج از چارچوب هماهنگشده بینالمللی، رقابت تجاری و نوآوری را تضعیف کند و اثرات بلندمدتی روی صنعت نیمهرسانا و توانمندی تولید تراشههای پیشرفته بگذارد.
نتیجهگیری
دیدار وزیر تجارت هلند در واشنگتن نشاندهنده عمق نگرانیهای اروپایی درباره پیامدهای قانونی مانند MATCH است؛ موضوعی که تنها بحثی تجاری نیست بلکه با امنیت فناوری، رقابت نوآوری و آینده تولید چیپهای هوش مصنوعی در هم تنیده شده است. در حالی که سرنوشت قانون MATCH هنوز در هالهای از ابهام قرار دارد، تصمیمات آتی کنگره و واکنش دولتهای اروپایی میتواند مسیر جهانی صنعت نیمهرسانا را بهطور قابلتوجهی تغییر دهد.