هند معافیت مالیاتی تا 2047 را برای سرویسهای ابری خارجی اعلام کرد؛ شرط: اجرای بارکاریها در دیتاسنترهای داخل کشور
دولت هند در بودجه سالانه خود پیشنهادی را مطرح کرده که هدف آن جذب موج بعدی سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی است: ارائه معافیت مالیاتی (عملاً صفر مالیات) برای درآمد حاصل از سرویسهای ابری که خارج از هند فروخته میشوند، مشروط بر اینکه این بارکاریها از دیتاسنترهای مستقر در هند اجرا شوند. نیرمالا سیترامان، وزیر دارایی هند، این پیشنهاد را در پارلمان اعلام کرد و تأکید کرد که فروش به مشتریان داخل هند باید از طریق شرکتهای واسط محلی انجام شود و بر درآمدهای داخلی مالیات اعمال خواهد شد.
جزئیات کلیدی سیاست
– معافیت مالیاتی تا سال 2047 برای درآمد سرویسهای ابری فروختهشده به بازارهای خارجی در صورتی که پردازش و میزبانی در دیتاسنترهای هند انجام شود.
– فروش به مشتریان هندی باید از طریق ریسِلرهای ثبتشده محلی صورت گیرد و در هند مشمول مالیات خواهد شد.
– پیشنهاد اعمال مکانیزم «safe harbour» با نرخ 15 درصد cost-plus برای اپراتورهای دیتاسنتر هندی که به شرکتهای وابسته خارجی سرویس میدهند؛ بدین معنا که درآمد مشمول مالیات آنها بر مبنای هزینههای قابل قبول بهعلاوه حاشیه 15 درصد تعیین میشود که شفافیت و ثبات مالیاتی را افزایش میدهد.
چرا این طرح مهم است؟
با رشد بیسابقه بارهای کاری هوش مصنوعی که نیازمند محاسبات سنگین و ظرفیت دیتاسنتری گستردهاند، رقابت بین غولهای ابری جهانی (آمازون، گوگل، مایکروسافت و غیره) برای گسترش ظرفیت دیتاسنتر شدت گرفته است. پیشنهاد معافیت مالیاتی هند بهعنوان مشوقی جذاب برای انتقال مراکز پردازشی به داخل کشور طراحی شده تا هند را بهعنوان هاب منطقهای محاسبات و داده تقویت کند.
تعهدات و سرمایهگذاریهای بزرگ
طی ماههای گذشته شرکتهای بزرگ فناوری و سرمایهگذاران داخلی تعهدات مالی چشمگیری در هند اعلام کردهاند:
– گوگل: سرمایهگذاری ۱۵ میلیارد دلار برای ساخت هاب AI و گسترش زیرساخت دیتاسنتر (بزرگترین تعهد این شرکت در هند تا کنون).
– مایکروسافت: برنامه برای سرمایهگذاری ۱۷.۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۲۹ در حوزه AI و فضای ابری.
– آمازون: اعلام افزایش سرمایهگذاری تا حدود ۳۵ میلیارد دلار دیگر تا ۲۰۳۰ که مجموع تعهدات این شرکت به حدود ۷۵ میلیارد دلار میرسد.
– پروژههای داخلی-بینالمللی: «Digital Connexion» (شراکتی با مشارکت Reliance، Brookfield و Digital Realty) اعلام کرد که برای ایجاد کمپوسی متمرکز بر AI به ظرفیت ۱ گیگاوات در آندرا پرادش تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۱ میلیارد دلار سرمایهگذاری خواهد کرد. گروه آدانی نیز از برنامه سرمایهگذاری تا ۵ میلیارد دلار در پروژه دیتاسنتر AI با همراهی گوگل خبر داده است.
موانع و ریسکها
افزایش ظرفیت دیتاسنتر در هند با چالشهای عملیاتی قابلتوجهی روبهرو است:
– تأمین برق: دسترسی ناپایدار به برق و هزینه بالای انرژی، یکی از اصلیترین محدودیتها برای بارهای محاسباتی انرژیبر AI است.
– کمآبی: دیتاسنترها نیاز قابلتوجهی به آب برای خنکسازی دارند و کمبود آب میتواند توسعه و بهرهبرداری را محدود کند.
– مسائل زمین و مجوزهای استانی: دسترسی به زمین مناسب و کسب مجوزهای محلی میتواند روند ساخت را کند کند.
تحلیلگران و فعالان حوزه فناوری هشدار میدهند که اگر این مشکلات حل نشوند، هزینههای عملیاتی افزایش یافته و اجرای پروژهها با تأخیر مواجه خواهد شد.
پروژکشن رشد ظرفیت و دیدگاه کارشناسان
بنا بر برآوردهای فعالان بخش، ظرفیت برق دیتاسنترهای هند احتمالاً از حدود ۱ گیگاوات کنونی فراتر رفته و تا سال ۲۰۲۶ از مرز ۲ گیگاوات عبور خواهد کرد و با سرمایهگذاری بیش از ۳۰ میلیارد دلار ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۸ گیگاوات افزایش یابد. برخی ناظران این سیاستها را «قمار استراتژیک» روی همکاری با غولهای فناوری جهانی میدانند؛ سیاستی که هم میتواند هند را به هاب منطقهای تبدیل کند و هم ریسک کنار گذاشتن تقویت بازیگران فناور داخلی را دارد.
تقویت زنجیره تامین الکترونیک و نیمههادی
بودجه فدرال علاوه بر مشوقهای دیتاسنتر، تمرکز خود را بر توسعه تولید قطعات الکترونیک و زنجیره تامین نیمههادی نیز افزایش داده است:
– مرحله دوم «India Semiconductor Mission» برای تولید تجهیزات و مواد، توسعه IPهای چیپ داخلی و تقویت زنجیره تأمین اعلام شده است.
– افزایش بودجه برنامه «Electronics Components Manufacturing Scheme» به ۴۰۰ میلیارد روپیه (حدود ۴.۳۶ میلیارد دلار) تا حمایت از تولیدکنندگان قطعات مانند بردهای مدار چاپی، ماژولهای دوربین و کانکتورها را تقویت کند.
– معافیت مالیاتی پنجساله برای شرکتهای خارجی تأمینکننده تجهیزات تولید در مناطق باند شده (bonded zones)، که میتواند برای سازندگان بزرگ مانند اپل جذاب باشد.
این اقدامات با هدف کاهش وابستگی به واردات قطعات و جذب بیشتر زنجیره ارزش جهانی به هند طراحی شدهاند.
اقدامات در زمینه مواد معدنی حیاتی و تجارت الکترونیک
دولت هند همچنین برنامههایی برای کاهش آسیبپذیری در مواد معدنی حیاتی مانند عناصر نادر خاکی اعلام کرده است: حمایت از ایالتهای معدنی برای ایجاد «راههای نادر-خاکی» شامل استخراج، فرآوری و تولید نهادی و تحقیقاتی. در حوزه تجارت، سقف ارزش یک محموله برای صادرات پستی (حدود ۱ میلیون روپیه) حذف شده تا فروشندگان کوچک، صنایع دستی و استارتاپها بهتر بتوانند به بازارهای خارجی دسترسی یابند و بازگشت و مرجوعی کالا نیز با استفاده از فناوری تسهیل خواهد شد.
جمعبندی
اقدامات بودجهای هند پیام روشنی دارد: دولت میخواهد کشور را به هاب بلندمدت زیرساختهای فناوری از جمله محاسبات ابری و تامین قطعات الکترونیک تبدیل کند. معافیت مالیاتی بلندمدت برای درآمدهای خارجی سرویسهای ابری و بستههای حمایتی زنجیره تأمین، جذابیت سرمایهگذاری را بالا میبرد، اما موفقیت برنامه وابسته به حل مسائل عملیاتی از قبیل برق، آب، زمین و اجرای مؤثر سیاستها است. سرمایهگذاران و شرکتهای فناوری اکنون در ارزیابی این ریسکها و فرصتها تصمیمگیری خواهند کرد تا ببینند آیا هند میتواند از مزایای بلندپروازانهی خود در عصر هوش مصنوعی بهرهبرداری کند یا خیر.