اپلیکیشن کتابخوان و کتاب صوتی کتابخانهای Libby که توسط شرکت OverDrive توسعه یافته، قابلیت جدیدی مبتنی بر هوش مصنوعی با نام «Inspire Me» اضافه کرده است. این ویژگی برای ارائه پیشنهاد کتاب براساس درخواستهای متنی (پرامپت) یا عناوین ذخیرهشده کاربر طراحی شده و هدف آن سادهسازی فرایند کشف عنوانهایی است که در مجموعه دیجیتال کتابخانه محلی موجود هستند.
چگونه «Inspire Me» کار میکند؟
– کاربران از صفحه اصلی اپ Libby گزینه «Inspire Me» را انتخاب میکنند و میتوانند بین داستانی (داستانی/غیر داستانی) تقاضای خود را مشخص کنند.
– سپس فیلترهایی مانند محدوده سنی، نوع محتوا و حس و حال (مثلاً «مایهی دلهره» یا «جالب و خندهدار») اعمال میشود.
– میتوان سناریوهای دقیقتری هم وارد کرد؛ مثلاً «کمدی سیاه دربارهی اختلافات خانوادگی مدرن» یا «سفر در زمان که اژدهاها را از شوالیههای قرون وسطی نجات میدهند».
– اپلیکیشن در پاسخ پنج عنوان مرتبط را نمایش میدهد و اولویت را به کتابهایی میدهد که کتابخانه محلی شما آنها را در دسترس برای امانت فوری دارد.
تفاوت و محدوده کاربرد هوش مصنوعی
OverDrive میگوید «Inspire Me» بر پایه مجموعه دیجیتال هر کتابخانه کار میکند و صرفاً به عنوان یک ابزار ساده برای افزایش کشف عناوین عمل مینماید؛ نه جایگزینِ توصیه انسانی. این کاربرد نسبتاً پایهای از هوش مصنوعی است و بیشتر به تطبیق الگوهای جستوجو و متادیتای کتابها محدود میشود تا تولید متن یا تحلیل پیچیده.
ملاحظات حریم خصوصی و واکنشها
افزودن هوش مصنوعی به اپلیکیشن محبوبی مانند Libby با واکنشهای متناقضی همراه شده است؛ برخی کاربران و کتابداران مخالف استفاده از AI در تجربهی معرفی کتاب هستند و نگرانیهایی دربارهی حفظ حریم خصوصی مطرح کردهاند. در سند سیاستی OverDrive آمده که شرکت از جمعآوری «اطلاعات شخصی غیرضروری» اجتناب میکند و در مواردی که اطلاعات شخصی استفاده میشود، آنها را با مدلهای هوش مصنوعی یا شخص ثالث به اشتراک نمیگذارد. همچنین تأکید شده که جزئیات کاربر و فعالیت او با مدل AI به اشتراک گذاشته نمیشود؛ حتی هنگام استفاده از «برچسبهای ذخیرهشده» (saved tags)، مدل تنها به عناوین کتابها دسترسی پیدا میکند و اطلاعات دستگاه یا نام و توضیحات برچسب را دریافت نمیکند.
هدف OverDrive
مسئولان OverDrive تأکید دارند که مقصود از «Inspire Me» تکمیل و تسهیل فرآیند اکتشاف کتابِ هدایتشده توسط کتابداران است، نه جایگزینی مشورت و تجربه انسانی. به گفته جن لایتمن، مدیر بازاریابی OverDrive، این ویژگی با «یکپارچگی مسئولانهی هوش مصنوعی» به کاربران کمک میکند تا بهتر با فهرستهای curated کتابخانههای محلی آشنا شوند و دسترسی به عناوین سرمایهگذاریشده کتابخانه را آسانتر کند.
زمانبندی انتشار
این قابلیت اوایل ماه جاری به صورت آزمایشی و از طریق جستوجوی هشتگ #InspireMe در اپ Libby عرضه شد و اکنون پس از اعلام رسمی، انتظار میرود همه کاربران Libby تا ماه سپتامبر به «Inspire Me» دسترسی پیدا کنند.
نتیجهگیری
«Inspire Me» میتواند تجربه کشف کتاب در کتابخانههای دیجیتال را شخصیتر و سریعتر کند، بهویژه با اولویتدهی به عناوین آمادهی امانت. با این حال، واکنشهای کتابداران و کاربران و بحثهای مربوط به حریم خصوصی نشان میدهد که پذیرش کامل این نوع ادغام هوش مصنوعی در خدمات عمومی نیازمند شفافیت عملیاتی و نظارت دقیق است. برای کاربران Libby توصیه میشود سیاست حریم خصوصی و تنظیمات مربوط به پیشنهادها را مطالعه کنند تا با نحوه کارکرد و محدودیتهای این قابلیت آشنا شوند.