در پروندهای تازه که حاوی متن اظهارات ویدئویی ایلان ماسک درباره شکایتش از اوپنایآی است، مدیرعامل شرکت xAI با انتقاد از سابقه ایمنی اوپنایآی مدعی شد شرکت او امنیت را بهتر اولویتبندی میکند و حتی گفت: «هیچکس بهخاطر گروک خودکشی نکرده، اما ظاهراً بهخاطر چتجیپیتی این اتفاق افتاده است.» این اظهارنظر در جریان پرسشوپاسخ درباره نامهای عمومی مطرح شد که ماسک در مارس ۲۰۲۳ امضا کرده بود و از آزمایشگاههای هوش مصنوعی خواسته بود توسعه سامانههایی قدرتمندتر از GPT‑4 را بهمدت شش ماه متوقف کنند.
در آن نامه که بیش از ۱۱۰۰ نفر از جمله بسیاری از پژوهشگران هوش مصنوعی آن را امضا کردند، هشدار داده شده بود که رقابت بیمهار برای توسعه «ذهنهای دیجیتال» قدرتمند بدون برنامهریزی و مدیریت کافی ادامه دارد و این میتواند خطراتی جدی دربر داشته باشد. از آن زمان تا کنون نگرانیها درباره ریسکهای ایمنی هوش مصنوعی افزایش یافته و اوپنایآی با چندین شکایت روبهرو شده است که مدعیاند رفتارهای گفتگومحور ChatGPT پیامدهای منفی روانی بر برخی کاربران گذاشته و در برخی موارد به مرگ با انگیزه خودکشی منجر شده است. ماسک در اظهارات تازه خود اشاره کرد که این حوادث ممکن است در دعاوی علیه اوپنایآی مورد استفاده قرار گیرد.
متن اظهارات ویدئویی ماسک که در ماه سپتامبر ضبط شده بود، این هفته بهصورت علنی در پرونده ثبت شد و پیش از محاکمه احتمالی هیئتمنصفه در ماه آینده منتشر شد. شکایت اصلی علیه اوپنایآی حول تغییر ساختار این شرکت از یک مؤسسه تحقیقاتی غیرانتفاعی به یک شرکت سودمحور است؛ ماسک ادعا میکند این تغییر برخلاف توافقات تأسیس بوده و روابط تجاری اوپنایآی میتواند ایمنی را تحتالشعاع سرعت، مقیاس و درآمد قرار دهد.
با این حال، از زمان آن ضبط، xAI و محصولات وابسته به آن نیز با مسائل ایمنی مواجه شدهاند. در ماه گذشته شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) با انتشار گسترده تصاویر برهنه تولیدشده بهصورت غیرموافقتی توسط موتور گفتگوگر Grok که برخی ادعاها حاکی از وجود مواردی با افراد کمسن بود، مواجه شد. این رویداد باعث شد دفتر دادستانی کل کالیفرنیا تحقیقاتی را درباره موضوع آغاز کند؛ اتحادیه اروپا نیز بررسیهای جداگانهای کلید زده و برخی دولتها واکنشهایی از جمله محدودیتها و مسدودیهایی را اعمال کردهاند.
در متن اظهارات ثبتشده، ماسک گفته که نامه مارس ۲۰۲۳ را «زیرا ایده خوبی بهنظر میرسید» امضا کرده، نه صرفاً به این دلیل که بهتازگی شرکتی را برای رقابت با اوپنایآی ثبت کرده است. او همچنین تأکید کرده که هدفش اولویتبخشی به ایمنی هوش مصنوعی بوده است. درباره هوش مصنوعی عمومی (AGI)، مفهومی که به سامانههایی اشاره دارد که میتوانند در گسترهای از وظایف با انسان برابری یا از آن فراتر روند، ماسک ریسکهای جدی را پذیرفته و گفته «آسیبپذیری وجود دارد.»
ماسک در اظهاراتش همچنین پذیرفت که درباره کمک مالی فرضی ۱۰۰ میلیون دلاریاش به اوپنایآی دچار اشتباه شده و طبق دومین شکایت اصلاحشده رقم واقعی نزدیک به ۴۴.۸ میلیون دلار بوده است. او در بازخوانی انگیزههای تأسیس اوپنایآی گفت که نگرانی از انحصار احتمالی گوگل در حوزه هوش مصنوعی و گفتوگوهای هشداردهندهاش با لری پیج، از بنیانگذاران گوگل، از دلایل مشارکت اولیهاش در ساخت این نهاد بوده است.
این پرونده و متن اظهارات منتشرشده، دوباره بحثهای کلیدی درباره محافظهکاری، شفافیت و مقررات در توسعه هوش مصنوعی را به جریان انداخته است. از یک سو نگرانیها درباره پیامدهای روانی، ایمنی دادهها و تولید محتوای مضر افزایش یافته و از سوی دیگر شرکتهای نوپا و قدیمی فعال در این حوزه زیر ذرهبین رگولاتورها و افکار عمومی قرار گرفتهاند. نتیجه دادگاه و تاثیر آن بر سیاستگذاریهای آینده در زمینه ایمنی هوش مصنوعی و مدلهای تجاری فعال در این عرصه، میتواند سرنوشتساز باشد.