سام آلتمن در جلسه دادگاه از ساختار اوپنایآی دفاع کرد؛ «ما یکی از بزرگترین خیریهها را ساختیم»
امروز صبح سام آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، برای دفاع از خود در برابر شکایت ایلان ماسک درباره ساختار شرکتی این شرکت شهادت داد. شکایت ماسک ادعا میکند که سایر بنیانگذاران اوپنایآی با راهاندازی یک زیرمجموعهٔ انتفاعی برای تجاریسازی محصولات مبتنی بر مدلهای هوش مصنوعی، «یک خیریه را دزدیدهاند». آلتمن این ادعا را با تعجب رد کرد و گفت: «درک چنین چارچوببندیای برایم دشوار است. ما یکی از بزرگترین خیریههای جهان را ایجاد کردیم. این بنیاد کارهای فوقالعادهای انجام میدهد و قرار است بیشتر هم انجام دهد.»
محور اصلی منازعه: سودآوری در برابر تعهد به امنیت AI
وکلای ماسک بارها تأکید کردهاند که بنیاد اوپنایآی—که طبق مدارک فعلی داراییهایی در حدود ۲۰۰ میلیارد دلار دارد—تا اواخر امسال کارکنان تماموقت نداشت. برت تیلور، رئیس هیئتمدیره اوپنایآی، در جلسه امروز توضیح داد دلیل این وضعیت دشواری تبدیل سهام اوپنایآی به نقد بوده که با بازساختاردهی سازمان در سال ۲۰۲۵ انجام شد و زمینه جذب کارکنان تماموقت را فراهم کرد. سؤال محوری در دادگاه این است که آیا با رشد قدرت تجاری اوپنایآی، تعهد آن به «امنیت هوش مصنوعی» نادیده گرفته شده است یا خیر.
نگرانی آلتمن از ایدههای ایلان ماسک در ۲۰۱۷
آلتمن گفت که نقطهٔ عطفی در سال ۲۰۱۷ وجود داشت، زمانی که بنیانگذاران برای تأمین سرمایهٔ موردنیاز مدلهای خود بحث میکردند. او اشاره کرد که برنامههای خاص ایلان ماسک در زمینهٔ «امنیت» او را نگران کرده بود و لحظهای «بسیار نگرانکننده» را بازگو کرد: وقتی از ماسک پرسیدند اگر وی در حالی که کنترل یک شرکت انتفاعی اوپنایآی را در دست دارد بمیرد، چه اتفاقی میافتد، ماسک گفته بود «شاید اوپنایآی باید به فرزندان من برسد.» آلتمن افزود که تمرکز ماسک بر کنترلِ اولیه شرکت انتفاعی او را مردد کرد، زیرا اوپنایآی متعهد به جلوگیری از متمرکز شدن هوش مصنوعی پیشرفته در دست یک فرد بود. آلتمن با استناد به تجربهٔ خود در هدایت شتابدهندهٔ مطرح Y Combinator گفت که بنیانگذارانی که کنترل را در دست دارند معمولاً آن را واگذار نمیکنند.
ادعاهای آلتمن درباره سبک مدیریتی ماسک و ضربه به فرهنگ پژوهشی
آلتمن همچنین از تأثیر شیوههای مدیریتی ماسک بر تیم تحقیقاتی اوپنایآی سخن گفت و گفت این شیوهها که ممکن است در مهندسی و تولید جواب دهد، در فضای یک آزمایشگاه پژوهشی کارآمد نبوده است. او گفت: «فکر نمیکنم آقای ماسک بداند چگونه یک آزمایشگاه پژوهشی خوب اداره کند. او برخی از کلیدیترین محققان ما را دلسرد کرده بود.» آلتمن بیان کرد که ماسک از گرگ بروکمن و ایلیا سوتسکِور خواسته بود فهرستی از محققان و دستاوردهایشان تهیه کنند و آنها را رتبهبندی کنند و به گفتهٔ او «یک ارهبرقیِ نمادین از میان تعدادی عبور دهد» — اقدامی که بهگفتهٔ آلتمن ضربهٔ بزرگی به فرهنگ سازمان وارد کرد.
دفاع از «سهم عرق» و روابط بعدی با ماسک
آلتمن خود را مدافع «سهم عرق» (sweat equity) همبنیانگذاران، بهویژه گرگ بروکمن و ایلیا سوتسکِور، معرفی کرد؛ دو نفری که در آن دوره عملاً هدایت اوپنایآی را بر عهده داشتند در حالی که ماسک و آلتمن مشغلههای دیگری داشتند. در پی اختلافات حلنشده، ماسک در نهایت از هیئتمدیره جدا شد و به توسعهٔ پروژههای رقابتی در تسلا و استارتاپ AI خود یعنی xAI پرداخت. با این حال آلتمن گفت که ارتباط خود را با ماسک حفظ کرد و او را از پیشرفتهای اوپنایآی مطلع میکرد و برای جذب سرمایه و مشورت به او مراجعه مینمود.
اوپنایآی: اطلاعرسانی و پیشنهاد مشارکت به ماسک
وکلای اوپنایآی در دادگاه تأکید کردند که ماسک در جریان بسیاری از مذاکرات قرار داشت و از او خواسته شده بود در سرمایهگذاریهایی که اکنون موضوع شکایت قرار گرفتهاند مشارکت کند. آلتمن یکی از این ملاقاتها را—بحث سرمایهگذاری مایکروسافت در اوپنایآی در سال ۲۰۱۸—بهخاطر آورد و آن را «جلسهای با حال و هوای خوب» توصیف کرد که در جریان آن ماسک برای حضار مدت طولانی با گوشیاش میم نشان میداد.
اهمیت پرونده برای آیندهٔ حکمرانی هوش مصنوعی
این پرونده فراتر از اختلافات بین دو چهرهٔ برجستهٔ فناوری است و پرسشهایی مهم درباره مرز بین اهداف بشردوستانه و منافع تجاری در توسعهٔ هوش مصنوعی مطرح میکند. ادامهٔ جلسات دادگاه میتواند تأثیرات حقوقی و نهادی قابلتوجهی بر نحوهٔ اداره و تأمین مالی پروژههای پیشرفتهٔ هوش مصنوعی داشته باشد.