OpenAI در گزارش جدید خود که روز دوشنبه منتشر شد، از رشد چشمگیر استفاده سازمانی از ابزارهای هوش مصنوعیاش خبر داد؛ بر اساس این گزارش حجم پیامهای ارسالی در ChatGPT از نوامبر ۲۰۲۴ تاکنون هشت برابر شده و کارکنان سازمانی گزارش دادهاند روزانه تا حدود یک ساعت در زمان کاری خود صرفهجویی میکنند. این آمار یک هفته پس از انتشار یادداشت داخلی «کد قرمز» مدیرعامل سام آلتمن درباره تهدید رقابتی گوگل منتشر شد و نشان میدهد OpenAI در تلاش است نقش خود را بهعنوان رهبر هوش مصنوعی سازمانی بازتعریف کند، هرچند همزمان با رشد فشارهای رقابتی روبهرو است.
رشد مشتریان سازمانی و رقابت بازار
براساس شاخص Ramp AI، نزدیک به ۳۶ درصد شرکتهای آمریکایی از ChatGPT Enterprise استفاده میکنند که در مقایسه با ۱۴.۳ درصد برای Anthropic عدد قابلتوجهی است. با این حال بخش عمده درآمد OpenAI هنوز از اشتراکهای مصرفی تأمین میشود؛ بخشی که با ورود Gemini گوگل در معرض تهدید قرار دارد. علاوه بر گوگل، رقبایی مانند Anthropic (که درآمدش عمدتاً از فروش به کسبوکارهاست) و ارائهدهندگان مدلهای متنباز/وزن باز نیز در جذب مشتریان سازمانی رقابت میکنند.
مصرف توکنهای «reasoning» و چالشهای پایداری هزینهای
شرکتها نه تنها پیامهای بیشتری ارسال میکنند، بلکه سازمانهایی که از API توسعهدهنده OpenAI استفاده میکنند اکنون ۳۲۰ برابر بیشتر از پارسال «توکنهای reasoning» مصرف میکنند؛ نشانهای از بهکارگیری هوش مصنوعی در حل مسائل پیچیدهتر یا آزمایشهای گسترده با فناوری جدید. مصرف بالای توکنهای reasoning با افزایش مصرف انرژی همراه است و میتواند هزینههای سنگینی برای شرکتها بهدنبال داشته باشد که در بلندمدت پایداری مالی آن را تهدید کند. سوالاتی درباره تخصیص بودجه سازمانی به هوش مصنوعی و پایداربودن این نرخ رشد هنوز بیپاسخ مانده و رسانهها از OpenAI در اینباره پرسوجو کردهاند.
رشد استفاده از GPTهای سفارشی و نمونههای واقعی
یکی از تغییرات مهم، جهش ۱۹ برابری استفاده از GPTهای سفارشی در سال جاری است که اکنون ۲۰ درصد از پیامهای سازمانی را تشکیل میدهند. این ابزارها به شرکتها امکان میدهند دانش سازمانی را در قالب دستیارهای اختصاصی کدنویسی کنند یا گردشکارها را خودکار سازند. OpenAI اشاره کرده بانک دیجیتال BBVA بهطور منظم از بیش از ۴۰۰۰ GPT سفارشی استفاده میکند؛ نمونهای که نشان میدهد چگونه شرکتها فناوری را برای نیازهای خاص خود شخصیسازی میکنند.
صرفهجویی زمانی و محدودیتهای گزارششده
شرکتکنندگان در گزارش OpenAI از صرفهجویی ۴۰ تا ۶۰ دقیقه در روز با محصولات سازمانی این شرکت خبر دادهاند؛ هرچند این آمار ممکن است زمان یادگیری سیستمها، تنظیم دستورات (prompting) یا اصلاح خروجیهای هوش مصنوعی را در بر نگیرد. همچنین سهچهارم پاسخدهندگان گفتهاند هوش مصنوعی به آنها امکان انجام فعالیتهایی را داده که قبلاً قادر به انجام آنها نبودند و پیامهای مرتبط با کدنویسی خارج از تیمهای مهندسی، فناوری اطلاعات و پژوهش ۳۶ درصد افزایش یافته است. با این حال گسترش کاربردها میتواند مخاطراتی مانند افزایش آسیبپذیریهای امنیتی را نیز بههمراه داشته باشد.
امنیت و ابزارهای ردیابی آسیبپذیری
در پاسخ به نگرانیهای امنیتی، OpenAI از ابزار پژوهشگر امنیتی عاملیتدار خود به نام Aardvark یاد کرده که در فاز بتای خصوصی قرار دارد و هدف آن کشف باگها، آسیبپذیریها و اکسپلویتهاست. این اقدام نشان میدهد شرکت برای همزمان کردن رشد کاربردی شدن محصولات و تضمین امنیت تلاش میکند، اما مسائل امنیتی و حاکمیت داده همچنان نیازمند سرمایهگذاری و سیاستگذاری در سطح سازمانهاست.
پذیرش ویژگیهای پیشرفته و نیاز به تغییر نگرش
گزارش OpenAI همچنین نشان داده حتی فعالترین کاربران ChatGPT Enterprise بهطور کامل از امکانات پیشرفتهای مانند تحلیل داده، استدلال پیچیده یا جستجوی عمیق استفاده نمیکنند. بهگفته مدیران OpenAI، پذیرش کامل این قابلیتها مستلزم تغییر نگرش، یکپارچهسازی عمیقتر با دادهها و بازطراحی فرایندهای سازمانی است؛ فرآیندی که زمانبر خواهد بود. این شرکت در گزارش خود از وجود یک «شکاف رو به رشد در پذیرش هوش مصنوعی» سخن گفته: گروهی از کارکنان پیشرو (frontier) بهسرعت ابزارها را پذیرفته و بهرهوری بیشتری کسب میکنند، درحالیکه گروهی دیگر هنوز هوش مصنوعی را صرفاً بهعنوان یک نرمافزار اضافه میبینند.
پیامدها برای کسبوکارها
با توجه به تعهد زیرساختی سنگین OpenAI بهمیزان ۱.۴ تریلیون دلار در سالهای آتی، رشد کسبوکار سازمانی برای مدل اقتصادی این شرکت حیاتی است. از سوی دیگر، برای شرکتهای مشتری نیز این لحظهای است که باید در استراتژیهای خود سرمایهگذاری کنند: برنامهریزی بودجه برای مصرف توکن و انرژی، ایجاد سیاستهای حکمرانی و امنیت داده، آموزش کارکنان برای تغییر نگرش به هوش مصنوعی و طراحی مجدد فرایندها تا مزایای بلندمدت محقق شود. در غیر این صورت، افزایش مقطعی مصرف ممکن است هزینهبر باشد و ارزش پایدار ایجاد نکند.
در مجموع، گزارش OpenAI نشان میدهد پذیرش سازمانی هوش مصنوعی در حال تسریع و عمیقتر شدن است، اما چالشهایی از قبیل هزینه، امنیت، و نیاز به تغییر فرهنگی و فنی شرکتها برای استفاده کامل از ظرفیتهای این فناوری همچنان پابرجاست.