Perplexity پلتفرم «Computer» را معرفی کرد؛ ارکستراسیون 19 مدل هوش مصنوعی برای اجرای خودکار کارهای پیچیده
Perplexity، شرکت جستوجوی مبتنی بر هوش مصنوعی که ارزش آن حدود ۲۰ میلیارد دلار برآورد شده، از محصول جدیدی به نام Computer رونمایی کرد؛ پلتفرمی برای ارکستراسیون مدلهای چندگانه که هدف آن اجرای خودکار و پیاپی جریانهای کاری پیچیده بهصورت پسزمینه است. این سرویس در حال حاضر تنها برای مشترکان Perplexity Max با قیمت ۲۰۰ دلار در ماه فعال است و نمایانگر باور شرکت به تخصصیشدن مدلها و نقش کلیدی لایه ارکستراسیون در آینده هوش مصنوعی است.
چرا Computer مهم است؟
Perplexity معتقد است مدلهای پایه بهجای تبدیل شدن به ابزارهای عمومی و یکنواخت، در حال تخصصیشدن هستند و هر مدل در حوزهای خاص برتری پیدا میکند. Computer به عنوان لایهای میان کاربر و مدلها طراحی شده تا بهترین مدل را برای هر زیرکار انتخاب کند، آن را اجرا کند و در نهایت نتیجه یکپارچه و قابل اتکا به کاربر بازگرداند. این رویکرد با هدف کاهش پیچیدگی برای سازمانها و دسترسی سادهتر به ترکیب برتر تواناییهای متفاوت مدلها عرضه شده است.
عملکرد فنی و مجموعه مدلها
در هسته Computer یک «موتور استدلال مرکزی» قرار دارد که وظیفهٔ شکستن هدف کلی کاربر به زیرمسئلهها و تخصیص آنها به مناسبترین مدلها را بر عهده دارد. Perplexity اعلام کرده که سیستم هماکنون پشت صحنه با ۱۹ مدل مختلف کار میکند و لیست مدلها دائماً قابل بهروزرسانی است. نمونههایی از نقشدهی مدلها در Computer عبارتاند از:
– Anthropic Claude Opus 4.6: موتور مرکزی منطق اجرایی و تسکهای کدنویسی
– Google Gemini: جستوجوها و پرسوجوهای تحقیقاتی عمیق
– Google Nano Banana: تولید تصویر
– Veo 3.1: تولید ویدئو
– xAI Grok: تسکهای سبک و حساس به سرعت
– OpenAI GPT-5.2: بازیابی با زمینه بلند و جستوجوی گسترده وب
قابلیت انعطاف و کنترل کاربر
Perplexity تأکید میکند که فهرست مدلها ثابت نیست و میتوان مدلهای جدید را بر اساس شایستگیهای تخصصی اضافه کرد. علاوه بر توان ارکستراسیون خودکار، کاربران حرفهای میتوانند خود بهصورت دستی وظایف را به مدلهای مشخص واگذار کنند تا کنترل دقیقتری روی جریان کار داشته باشند.
مزایا و موارد استفاده
– اجرای پروژههای بلندمدت در پسزمینه: از برنامهریزی سفر و رزرو رستوران تا توسعه اپلیکیشن و تولید محتوا.
– کاهش دخالت کاربر تا حد لازم؛ سیستم تنها زمانی پیام میدهد که به ورودی یا تصمیمگیری کاربر نیاز واقعی داشته باشد.
– مناسب برای تیمهای متنوع: با توجه به تخصص متفاوت مدلها، تیمهای بازاریابی، مهندسی یا تحقیقاتی میتوانند از مدلهای مناسب هر حوزه استفاده کنند.
امنیت و تفاوت با عاملهای محلی
Perplexity Computer کاملاً در فضای ابری و در یک sandbox توسعه امن اجرا میشود و دسترسی مستقیم به دستگاه محلی کاربر ندارد. این رویکرد پس از بروز حوادث مرتبط با عوامل خودگردان محلی (مانند OpenClaw) که ریسکهای حذف داده یا رفتارهای خارج از کنترل را نشان داد، بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. Perplexity دلیل انتخاب مدل ابری را کاهش خطرات امنیتی و جلوگیری از دسترسیهای مخرب به اطلاعات کاربر اعلام میکند.
پایه دادهای و شواهد تخصصیشدن مدلها
شرکت میگوید تصمیمات فنی Computer بر پایهٔ دادههای استفادهٔ سازمانی جمعآوریشده از مشتریانش شکل گرفته است. آمار داخلی Perplexity نشان میدهد که در ژانویهٔ ۲۰۲۵ بیش از ۹۰٪ وظایف سازمانی روی دو مدل متمرکز بود، اما تا دسامبر ۲۰۲۵ سهم هیچ مدل واحدی از کل استفاده بیش از ۲۵٪ نبوده است؛ نشانهای از پراکندگی و تخصصیشدن مدلها. همچنین گزارش شده که در سال ۲۰۲۵ بهطور میانگین هر ۱۷.۵ روز یک مدل مرجع جدید پدیدار شده است که هرکدام مزیتهای خاص خود را داشتهاند.
تجارت، زیرساخت جستوجو و رشد
Perplexity اعلام کرده در سال ۲۰۲۵ تعداد کاربرانش ۳.۷ برابر و درآمدش ۴.۷ برابر شده است و بخش سازمانی نیز رشد داشته است. این شرکت برخلاف برخی رقیبان به مدل درآمدی مبتنی بر تبلیغات علاقهمند نیست و روی رشد اشتراک و سرویسهای سازمانی تمرکز دارد. نکته مهم دیگر راهاندازی API جستوجوی مستقل Perplexity است که به گفتهٔ شرکت چند شرکت بزرگ فناوری (از میان بزرگترینها) از آن در تولید استفاده کردهاند؛ امری که نشاندهندهٔ اعتماد به شاخص جستوجوی بهینهشده برای استفادهٔ AI-محور است. Perplexity همچنین ادعا میکند زیرساختهای جستوجویش کاملاً مستقل از ارائهدهندگان ثالث قرار گرفته است.
ملاحظات قانونی و چالشها
Perplexity با چند ناشر بزرگ وارد نزاع حقوقی شده و پروندههایی از جمله دعوی با Dow Jones و New York Post را در جریان دارد. شرکت در واکنش اعلام کرده برخی شواهد ارائهشده از سوی شاکیان جهتدار بودهاند و اینکه پرسشها و تلاشهای خاصی بهمنظور دریافت پاسخهای نقضکنندهٔ کپیرایت انجام شده است. همچنین اختلافاتی پیرامون نقش عاملهای خرید و نمایندگیهای خودکار کاربران (مانند پرونده علیه Amazon) مطرح است که سوالات حقوقی جدیدی دربارهٔ حدود مسئولیت و مالکیت عملیاتی عاملهای هوش مصنوعی مطرح میکند.
ریسکها و آینده رقابت
پرسش کلیدی برای سازمانها این است که آیا بپذیرند درون یک اکوسیستم مدل واحد استاندارد شوند یا سرمایهگذاری روی لایهٔ ارکستراسیون چندمدلی انجام دهند؟ Perplexity روی گزینهٔ دوم شرط بسته و معتقد است با پیشرفت تخصصیشدن مدلها، لایهٔ ارکستراسیون ارزش بیشتری خواهد داشت. با این حال ریسک انحصارطلبی یا محدودسازی دسترسی به API از سوی سازندگان مدلها میتواند تهدیدی برای این استراتژی باشد.
دسترسپذیری و برنامهٔ پیش رو
Computer هماکنون در دسترس مشترکان Perplexity Max است و قرار است در هفتههای آتی برای کاربران Pro و Enterprise نیز عرضه شود. Perplexity همچنین برنامهٔ رویدادی برای توسعهدهندگان در تاریخ ۱۱ مارس دارد که قرار است جزئیات بیشتری دربارهٔ API جستوجو، رتبهبندی اِمبدینگها و زیرساخت ارکستراسیون خود ارائه کند.
جمعبندی
با معرفی Computer، Perplexity جایگاه خود را بهعنوان بازیگری که روی لایهٔ میانجی و ارکستراسیون تخصصی تمرکز دارد تثبیت میکند؛ منظر رقابتی که پیامدهای فنی، تجاری و حقوقی قابلتوجهی برای شرکتها و توسعهدهندگان در اکوسیستم هوش مصنوعی خواهد داشت.