Skana Robotics با پلتفرم SeaSphere، ارتباطات زیرآبی بیسیم برای ناوگان رباتهای خودران را ممکن میسازد
شرکت اسرائیلی Skana Robotics ادعا میکند توانسته با بهرهگیری از هوش مصنوعی یک نقطهعطف در حوزه ارتباطات زیرآبی ایجاد کند؛ مشکلی که سالها مانع اجرای گسترده عملیاتهای دفاعی و صنعتی با رباتها و وسایل نقلیهٔ زیرآبی خودران بوده است. تا پیش از این، حفظ ارتباط مؤثر میان زیردریاییهای کوچک و رباتهای زیرآبی در فواصل طولانی تنها با بالا آمدن به سطح آب ممکن میشد — اما بالا آمدن برای ارسال داده خطر آشکار قرار گرفتن در معرض کشف را بههمراه دارد.
چالشهای ارتباطات زیرآبی
ارتباط زیرآبی با محدودیتهای فناورانه ویژهای روبهرو است: امواج رادیویی در آب بهخوبی عمل نمیکنند، ارتباط صوتی (آکوستیک) دارای پهنای باند محدود و تأخیر بالا است و سیگنالها در فواصل طولانی دچار کاهش کیفیت میشوند. این محدودیتها طراحی شبکههای ناوگان خودران را پیچیده میکند؛ خصوصاً وقتی قرار است دهها یا صدها وسیله بهصورت همزمان اطلاعات حسگری، نقشهها و دستورات را به اشتراک بگذارند.
راهکار Skana و قابلیتهای SeaSphere
پلتفرم مدیریت ناوگان SeaSphere، که توسط Skana توسعه یافته است، امکان تبادل داده میان گروهی از وسایل زیرآبی را در فواصل طولانی فراهم میکند؛ بدون نیاز به بالا آمدن مکرر به سطح. این سیستم اجازه میدهد رباتها نه تنها دادهها را به اشتراک بگذارند، بلکه بر پایهٔ اطلاعات دریافتی تصمیمگیری مستقل انجام داده، مسیر و مأموریت خود را تعدیل و همزمان در راستای هدف کلی ناوگان عمل کنند.
یک نکته کلیدی در توسعهٔ این قابلیت، انتخاب نوع الگوریتمهای هوش مصنوعی بوده است. تیم تحقیقاتی به سرپرستی تدی لازبِرنیک، استاد و پژوهشگر هوش مصنوعی دانشگاه حیفا، بهجای بهرهگیری از مدلهای زبانی بزرگ و الگوریتمهای مدرن و پیچیده که گاهی غیرقابلپیشبینیاند، از الگوریتمهای کلاسیکتر و ریاضیمحور استفاده کردهاند. این رویکرد قدیمیتر، در عین کاهش «اثر شگفتی» در عملکرد، مزایایی همچون تبیینپذیری، پیشبینیپذیری و تعمیمپذیری بهتر فراهم میآورد—ویژگیهایی که در کاربردهای نظامی و زیرساختی حیاتیاند.
کاربردها و مسیر تجاریسازی
Skana اعلام کرده که SeaSphere میتواند برای حفاظت از زیرساختهای زیرآبی، امنیت زنجیرههای تأمین دریایی و انجام عملیات چندسکویی در حوزهٔ دریایی بهکار رود. این شرکت که در 2024 تأسیس شده و اوایل سال جاری از حالت محرمانه خارج شد، تمرکز فروش خود را ابتدا بر دولتها و شرکتهای اروپایی قرار داده است؛ بهویژه در شرایطی که تهدیدات دریایی در پی جنگ روسیه و اوکراین افزایش یافته است. بنیانگذار و مدیرعامل Skana، ایدان لوی، گفته که شرکت در مذاکرات برای انعقاد قرارداد دولتی مهمی است و امیدوار است تا پایان سال آن را نهایی کند.
برنامهٔ زمانی معرفی محصول تجاری
Skana هدفگذاری کرده محصول تجاری SeaSphere را در سال 2026 عرضه کند و آغاز به آزمایشهای میدانی در مقیاس بزرگ نماید تا توانمندیهای نرمافزار در عملیات واقعی به اثبات برسد. تیم تحقیقاتی نیز میگوید قصد دارد با اجرای دمویهای عملیاتی، مقامات نظامی و دریایی کشورهای اروپایی را قانع کند که سیستم قادر به مدیریت مانورهای پیچیده و عملیات همزمان چندین وسیله است.
جمعبندی
پیشرفتهای Skana Robotics در زمینهٔ ارتباطات زیرآبی نشاندهندهٔ حرکت رو به جلوی کاربردی کردن هوش مصنوعی در مأموریتهای دریایی است—با تأکید بر تبیینپذیری و اطمینانپذیری الگوریتمها. اگر ادعاهای شرکت در عمل اثبات شود، این تکنولوژی میتواند نقشی کلیدی در امنیت دریایی، مدیریت ناوگان خودران و حفاظت از زیرساختهای حیاتی ایفا کند.