وزارت حملونقل آمریکا پیشنهاد حذف پدال ترمز برای «خودروهای طراحیشده صرفاً برای هدایت توسط سامانههای رانندگی خودکار» را مطرح کرد
وزارت حملونقل آمریکا (DOT) در تازهترین اقدام برای بازنگری مقررات فدرال خودرو، پیشنهادی ارائه کرده که اجازه میدهد شرکتها در خودروهای «مخصوص عملکرد کاملاً خودران» الزامی برای نصب پدال ترمز را حذف کنند. در صورت تصویب این پیشنهاد، یکی از موانع قانونی اساسی برای شرکتهایی مانند تسلا و زوکس که خودروهای بدون فرمان و پدال را توسعه میدهند، برداشته میشود. اکنون عموم مردم و نهادهای ذیربط 30 روز فرصت دارند تا درباره این پیشنهاد اظهارنظر کنند و پس از آن DOT درباره نهاییسازی تغییرات تصمیم خواهد گرفت.
زمینه و سابقه تغییرات مقررات
این پیشنهاد ادامه سری تغییراتی است که زیرنظر DOT دوره قبلی مطرح شده است. پیشتر اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراهها (NHTSA) تغییراتی در برخی از استانداردهای ایمنی فدرال خودرو (FMVSS) — از جمله موارد مربوط به سیستمهای برفپاککن و ضدمه شیشه جلو و برچسبهای لاستیک — پیشنهاد داده بود. در دوره ریاستجمهوری پیشین نیز روند تسهیل مقررات برای خودروهای خودران آغاز شده بود و حتی در دولت قبلتر نیز NHTSA قاعدهای را نهایی کرد که اجازه میداد خودروهای خودران بدون فرمان نیز مجوز تردد دریافت کنند.
نحوه فعلی صدور معافیت و محدودیتها
هماکنون هر شرکتی که خودروی خود را بدون قطعات موردنیاز FMVSS تولید کند باید از دولت فدرال معافیت بگیرد. حتی با دریافت معافیت، تعداد خودروهای معافشدهای که مجاز به تردد هستند معمولاً محدود میشود. حذف الزاماتی مانند پدال ترمز میتواند روند تجاریسازی و ورود انبوه رباتاکسیها و خودروهای کاملاً خودران به جادهها را تسریع کند، موضوعی که NHTSA آن را موجب «شتاب در نوآوری» میداند.
اظهارنظر نهادهای مسئول و تحلیل کوتاه
جاناتان موریسون، مدیر NHTSA، در بیانیهای این تغییرات را بخشی از «بازاندیشی چارچوب مقرراتی» توصیف کرده و گفته است: «اگر میخواهیم آمریکا پیشتاز این انقلاب فناورانه باشد، باید موانع بیهوده را برداریم و در عین حال الزامات اساسی ایمنی را تقویت و توسعهدهندگان خودروهای خودران را ملزم به عملکرد ایمن کنیم.» این موضع نشان میدهد نهادهای دولتی سعی دارند میان تسریع نوآوری و حفظ استانداردهای ایمنی تعادل برقرار کنند؛ اما برخی ناظران و فعالان حوزه ایمنی هشدار دادهاند که حذف قطعات کنترلی سنتی میتواند سوالات جدیدی درباره مسئولیتپذیری، نظارت و پاسخگویی در شرایط بحرانی ایجاد کند.
نمونههای صنعت و وضعیت شرکتها
– تسلا: این شرکت روی خودروی دو سرنشینهای به نام «سایبرکب» کار میکند که قرار است بدون فرمان و پدال باشد. تسلا تاکنون برای معافیت از استانداردهای FMVSS مربوط به این کنترلها درخواست رسمی نداده و ایلان ماسک اعلام کرده که پس از تأیید مقرراتی، این خودروها در سراسر کشور عرضه خواهد شد. در همین حال، تسلا سرویس رباتاکسی کوچکی را در آستین، تگزاس راهاندازی کرده که ابتدا با راننده ایمنی در صندلی جلو آغاز شد و سپس به تدریج رانندهها حذف شدند؛ این شرکت به NHTSA اذعان کرده از اپراتورهای از راه دور (teleoperators) برای مانیتورینگ و در موارد نادری جهت هدایت خودروها در سرعتهای پایین پس از تصادف یا برای دور زدن موانع استفاده میکند.
– زوکس (متعلق به آمازون): زوکس سال گذشته معافیتی از FMVSS دریافت کرد تا رباتاکسی مخصوص خود را نمایش دهد و اکنون در انتظار معافیت دیگری برای بهرهبرداری تجاری است.
– وِیمو و سایر شرکتها: شرکتهایی که از خودروهای اصلاحشده یا بازتجهيزشده استفاده میکنند (مثل مدلهایی بر پایه جگوار I‑Pace) از آنجا که کنترلهای دستی را حفظ کردهاند، توانستهاند رباتاکسیهای بیشتری را بدون محدودیتهای معافیت به کار گیرند.
پیامدها و نکات قابلتوجه برای عمومی و سیاستگذاران
حذف الزام پدال ترمز میتواند مسیر تجاریسازی خودروهای کاملاً خودران را کوتاه کند و نوآوری را تسریع نماید، اما پرسشهای مهمی درباره نظارت مستمر روی عملکرد ایمنی، استانداردهای تست، و تعیین مسئولیت در هنگام بروز حادثه مطرح میشود. همچنین شفافیت در فرایندهای پیادهسازی، استفاده از دادههای عملکرد برای بهبود ایمنی و ایجاد چارچوبهای پاسخگویی برای تولیدکنندگان و اپراتورها از مواردی است که باید در دوره اظهارنظر عمومی و بررسیهای بعدی به دقت مورد توجه قرار گیرد.
گام بعدی و فرصت اظهارنظر عمومی
عموم و ذینفعان 30 روز فرصت دارند تا درباره پیشنهاد DOT اظهارنظر کنند. این مرحله میتواند فرصت مناسبی برای سازمانهای مدنی، متخصصان ایمنی ترافیک، شرکتهای فناوری و شهروندان باشد تا دیدگاهها، نگرانیها و پیشنهادهای خود را درباره تعادل میان نوآوری و ایمنی مطرح کنند. پس از جمعبندی نظرات، DOT تصمیم نهایی را درباره اعمال یا اصلاح این مقررات اتخاذ خواهد کرد؛ تصمیمی که میتواند جهتگیری آینده ناوگان خودرویی خودران را در آمریکا شکل دهد.