رشد انفجاری «vibe coding»؛ از نمونهسازی تا تولید نرمافزار آمادهی بازار
کدنویسی با زبان طبیعی (vibe coding) — استفاده از ابزارهای برنامهنویسی مبتنی بر هوش مصنوعی برای ساخت اپلیکیشنها و وبسایتها تنها با وارد کردن دستورات زبانی — در ماههای اخیر بهشدت رونق گرفته است. شرکتهای تازهکار در این حوزه رشدهای شگفتانگیزی ثبت کردهاند: استارتاپ سوئدی Lovable تنها هشت ماه پس از راهاندازی به درآمد تکرارشونده سالانه (ARR) معادل 100 میلیون دلار رسید و پیشبینی میکند تا پایان سال به 250 میلیون دلار و ظرف 12 ماه آینده به 1 میلیارد دلار ARR دست یابد. همزمان، Replit ادعا کرده است که ARR خود را در کمتر از یک سال از 2.8 میلیون دلار به 150 میلیون دلار افزایش داده است.
با وجود این رشد سریع، یکی از نقدهای جدی به شرکتهای فعال در این بازار این است که آنها در ساخت نمونههای اولیه بسیار موفقاند اما ارائهی زیرساخت لازم برای تبدیل آن نمونهها به نرمافزارهای آمادهی تولید (production-ready) را به طور کامل پوشش نمیدهند. نیکیل باسو ترینِدی، یکی از مؤسسان و شریک کلی شرکت سرمایهگذاری Footwork، میگوید بسیاری از ابزارهای vibe coding فقط در تولید پروتوتایپ خوب عمل میکنند و برای کاربران غیرتکنیکی امکاناتی مانند پایگاهداده، فضای ذخیرهسازی، پرداخت آنلاین و توزیع در اپاستور را فراهم نمیکنند.
راهحلِ «Anything»: از پروتوتایپ تا اپ تجاری
استارتاپ Anything که حدود یک ماه پیش راهاندازی شد، با هدف پر کردن همین خلا وارد میدان شده و مجموعهای کامل از ابزارهای بکاند را ارائه میدهد تا کاربران غیرتخصصی بتوانند اپلیکیشنهای وب و موبایل واقعی راهاندازی کنند. این شرکت در آغاز فعالیتش به سرعت رشد کرد و ظرف دو هفته به نرخ درآمد سالانه معادل 2 میلیون دلار رسید. روز دوشنبه Anything اعلام کرد که دور سرمایهگذاری 11 میلیون دلاری را با ارزشگذاری 100 میلیون دلار به رهبری Footwork و با مشارکت Uncork، Bessemer و M13 بسته است.
مؤسسان Anything، درو آمین و مارکوس لو، پیشتر همکاران گوگل بودهاند و از سال 2021 با هم کار میکنند. ایدهی ساخت یک سازندهی اپ «از صفر تا صد» مبتنی بر AI کمتر از یک سال پیش شکل گرفت؛ پیش از آن آنها یک بازار توسعه نرمافزار مبتنی بر ترکیب هوش مصنوعی و نیروی انسانی راهاندازی کرده بودند که حدود 2 میلیون دلار در سال درآمد داشت، اما با ظهور مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) متوجه شدند که میتوان با ابزارهای مولد هوش مصنوعی، اپها را سریعتر و ارزانتر تولید کرد؛ بنابراین آن کسبوکار را متوقف کردند و روی محصول فعلی متمرکز شدند.
یکی از تفاوتهای کلیدی Anything با رقبا این است که بهجای اتکا به سرویسهای ثالث برای مؤلفههای حیاتی مثل پایگاهداده، تلاش کرده بخش عمدهای از زیرساخت را خودش بسازد. بسیاری از رقبا مانند Lovable و StackBlitz (محصول Bolt) برای پایگاهداده به Supabase تکیه میکنند؛ اما Anything اعتقاد دارد که کنترل کامل روی زیرساخت میتواند مزیت رقابتی و تجربهی کاربری یکپارچهتری فراهم کند.
موفقیت اولیه و نمونههای واقعی
درو آمین میگوید کاربران Anything توانستهاند اپلیکیشنهای کامل و قابل انتشار در App Store بسازند؛ از جمله یک ردیاب عادتها، دورهی آموزشی احیای قلبی-ریوی (CPR) و اپلیکیشنی برای «آزمایش» مدلهای مو روی عکسها. برخی از این اپها حتی به درآمدزایی نیز رسیدهاند که نشان میدهد فراهمسازی ابزارهای جانبی مثل پرداخت و میزبانی میتواند مسیر از نمونه تا کسبوکار را کوتاه کند.
رقابت و چشمانداز بازار
بازار vibe coding کاملاً شلوغ است و شرکتهای دیگری مانند Mocha و Rork نیز بخشهای بزرگی از زیرساخت را خودشان میسازند؛ Rork ادعا کرده که تا پایان سال ممکن است به ARR حدود 10 میلیون دلار برسد. با این حال، سرمایهگذاران بزرگی مانند Footwork معتقدند تقاضای کافی برای انواع مختلف محصولات ساخت اپ وجود دارد و ارائهی تجربهای که کاربر غیرتخصصی را تا مرحلهی کسب درآمد همراهی کند، میتواند عامل تمایز و رشد پایدار باشد.
جمعبندی
رشد شگفتآور Lovable، Replit و تازهواردانی مانند Anything نشان میدهد که کدنویسی با زبان طبیعی در آستانهی تکوین یک بازار بزرگ است؛ اما برای تبدیل این فرصت به جریانهای درآمدی پایدار، پوشش کامل نیازهای زیرساختی و تجربهی تولید نرمافزار آمادهی بازار اهمیت حیاتی دارد. شرکتهایی که بتوانند از نمونهسازی فراتر روند و مسیر «از ایده تا درآمد» را برای کاربران ساده و قابل اتکا کنند، احتمالاً برندهی رقابت خواهند بود.