رهبران جهان در نشست جی7: خطر قطع ناگهانی دسترسی به مدلهای برتر هوش مصنوعی از سوی آمریکا
در نشست رهبران جی7 که روز چهارشنبه برگزار شد، نگرانیهای جدی درباره احتمال قطع ناگهانی دسترسی کشورها به مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی ساخت آمریکا مطرح شد. امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، و نارِندرا مودی، نخستوزیر هند، از جمله کسانی بودند که نسبت به این ریسک هشدار دادند و خواستار تضمین دسترسی پایدار کشورها به فناوریهای پایهای هوش مصنوعی شدند.
ماکرون در یک جلسه ناهار با دیگر سران جی7 و مدیران ارشد شرکتهای هوش مصنوعی — از جمله داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic، سام آلتمن، مدیرعامل OpenAI، و دونالد ترامپ — تأکید کرد که اگر «در یک روز از روز به بعد بتوانند کلید را خاموش کنند»، این اقدام نهتنها به اقتصاد مشتریان اروپایی آسیب میزند، بلکه میتواند خودِ شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی را نیز متضرر کند. این هشدار چند روز پس از آن مطرح شد که دولت ترامپ صادرات جدیدترین مدلهای Anthropic به نامهای Mythos 5 و Fable 5 را به دلایل «امنیت ملی» متوقف کرد.
براساس گزارشها، این دستور پس از آن صادر شد که آمازون به کاخ سفید اطلاع داد برخی مکانیسمهای حفاظتی مدلهای Anthropic میتواند دور زده شود. در عین حال کارشناسان امنیت سایبری اشاره کردهاند که قابلیتهایی که دولت به آنها استناد کرده، در برخی مدلهای دیگر از جمله مدلهایی که هنوز بهطور آزاد در دسترساند (مانند برخی محصولات OpenAI) نیز وجود دارد؛ با این حال دسترسی به مدلهای Anthropic همچنان مسدود مانده است.
این رخداد یک خطر بزرگ را برجسته کرده است: شرکتها و دولتهایی که بر زیرساختهای هوش مصنوعی آمریکا بنا میکنند، اکنون باید با احتمال لغو ناگهانی دسترسی مواجه باشند — وضعیتی که ممکن است بدون توضیح یا اطلاع قبلی رخ دهد و تبعات گستردهای بر اقتصاد دیجیتال و امنیت ملی داشته باشد.
نارِندرا مودی نیز مطابق گزارش Financial Times نسبت به اقدام دولت ترامپ ابراز نگرانی کرد و تأکید نمود که کشورهای دموکراتیک باید برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی خود به دسترسی بیقیدوشرط به مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی نیاز داشته باشند. آیدان گومز، همبنیانگذار و مدیرعامل شرکت کانادایی Cohere، در بیانیهای که با TechCrunch به اشتراک گذاشت گفت: اتکای شرکتها و کشورها به تعداد محدودی از شرکتهای بزرگ خطر تضعیف تابآوری دیجیتال و حاکمیت ملی را افزایش میدهد. به گفته او، «حاکمیت دیجیتال فقط درباره رقابت بازار نیست؛ بلکه درباره این است که چه کسی کنترل فناوریهای زیربنایی را در دهههای آینده در دست خواهد داشت.»
در جریان نشست، رهبران جی7 همچنین ایجاد طرحی با عنوان «شرکای مورد اعتماد» را بررسی کردند که هدف آن فراهم کردن دسترسی برای کشورهای غیرآمریکایی به مدلهای پیشرفته شرکتهایی مانند Anthropic و OpenAI است. این طرح در نظر دارد شبکهای شبیه به تجارت باز ایجاد کند که از محدودیتهای احتمالی آمریکا عبور کند؛ هرچند جزئیات اجرایی این سازوکار، مرزهای آن و اینکه آیا میتواند نیازهای شرکتهای نوپا یا استارتاپها در شهرهایی مانند پاریس یا بنگلور را برآورده کند، هنوز نامشخص است.
ماکرون تاکید کرد که منطقی است واشنگتن از چنین سازوکاری حمایت کند و دسترسی به مدلهایی مانند Mythos را به شکل گستردهتری تضمین نماید، زیرا هیچ کشوری مایل به خرید دسترسی به فناوریای نیست که ممکن است یکشبه ناپدید شود. در مجموع، این پرونده بار دیگر چالش «حاکمیت هوش مصنوعی» را برای کشورهای غیرآمریکایی آشکار ساخته است: چگونه میتوان همزمان از مزایای مدلهای پیشرفته آمریکایی بهره برد و از وابستگی خطرناک به زیرساختهای خارجی کاست؟
پیام کلی نشست جی7 این بود که موضوع دسترسی، امنیت و حاکمیت دیجیتال باید بهسرعت و در سطح بینالمللی مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا تصمیمات یک کشور میتواند پیامدهای گسترده و بلندمدتی برای توسعه فناوری، امنیت اقتصادی و زیرساختهای حیاتی دیگر کشورها در پی داشته باشد.