دعوی جدید یوتیوبرها علیه اسنپ: اتهام استفاده تجاری از ویدئوهای یوتیوب برای آموزش هوش مصنوعی
گروهی از تولیدکنندگان محتوای یوتیوب که پیشتر از شرکتهای بزرگ فناوری بهدلیل استفاده از ویدئوهایشان بدون اجازه برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی شکایت کرده بودند، اکنون شرکت اسنپ (Snap) را نیز به فهرست خواندگان پروندههای خود اضافه کردند. شکایات تازه بهصورت یک دعوی دستهجمعی پیشنهادی در دادگاه ناحیه مرکزی کالیفرنیا ثبت شده است.
چه کسی شاکی است؟
شاکیان شامل گروهی از سازندگان محتوای اینترنتی پشت سه کانال یوتیوب با مجموع حدود 6.2 میلیون مشترک هستند. پرونده را بهویژه سازندگان کانال مشهور h3h3 (با 5.52 میلیون مشترک) به همراه دو کانال کوچکتر حوزه گلف، MrShortGame Golf و Golfholics رهبری میکنند.
آنها چه میگویند؟
شاکیان مدعیاند اسنپ برای آموزش سیستمهای هوش مصنوعیاش، از جمله ویژگی «Imagine Lens» که به کاربران امکان ویرایش تصویر با دستور متنی میدهد، از محتوای ویدئویی این یوتیوبرها استفاده کرده است. در شکایت آمده است که اسنپ از مجموعه دادههای ویدیویی-زبانی در مقیاس بزرگ مانند HD-VILA-100M و مجموعههایی استفاده کرده که صرفاً برای مقاصد پژوهشی و آکادمیک تهیه شده بودند و بهرهبرداری تجاری از آنها ممنوع بوده است.
اتهامات حقوقی و خواستهها
شاکیان ادعا میکنند اسنپ برای استفاده تجاری از این دادهها، محدودیتهای فنی یوتیوب، شرایط خدمات (Terms of Service) و محدودیتهای مجوزدهی را دور زده است؛ اقداماتی که میتواند مصداق نقض حق تکثیر (کپیرایت) و احتمالا دورزدن سازوکارهای حفاظت فنی باشد. پرونده خواستار دریافت خسارتهای قانونی (statutory damages) و صدور حکم دائمی برای توقف ادامه نقض ادعاشده است.
زمینه گستردهتر: موج دعاوی کپیرایت علیه شرکتهای هوش مصنوعی
این پرونده جدید در ادامه مجموعهای از شکایات مشابه است که علیه شرکتهایی مانند Nvidia، Meta و ByteDance مطرح شدهاند. بهگزارش سازمان غیردولتی Copyright Alliance بیش از 70 پرونده نقض حق تکثیر علیه شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی مطرح شده است. برخی از این پروندهها به نفع شرکتهای فناوری حکم گرفتهاند و برخی دیگر منجر به توافق و پرداخت غرامت شدهاند؛ بسیاری از پروندهها نیز هنوز در جریان رسیدگیاند.
واکنش اسنپ و مسیر حقوقی پیش رو
اسنپ از اظهار نظر درباره این پرونده خودداری کرده است. پرونده اکنون در مراحل اولیه اقامه و احتمالاً وارد فرایند کشف ادله (discovery) و مناقشات حقوقی پیچیده درباره نحوه گردآوری و استفاده از دادهها برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی خواهد شد. نتیجه این دادخواست میتواند تاثیر چشمگیری بر شیوه استفاده شرکتهای فناوری از محتوای تولیدشده توسط کاربران، مدلهای کسبوکار مبتنی بر دادههای آموزش و حفاظت حقوق مولفین داشته باشد.
چرایی اهمیت پرونده
این دعوی نشاندهنده تنش فزاینده میان حقوق تولیدکنندگان محتوا و نیازهای دادهای توسعهدهندگان هوش مصنوعی است. حکم دادگاه میتواند معیارهای جدیدی برای مرزبندی استفاده پژوهشی و تجاری از مجموعههای داده تعیین کند و بهویژه برای سازندگان محتوا پیامدهای مهمی در زمینه حفاظت حقوق مالکیت فکری و درآمدزایی خواهد داشت.