مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، در روز چهارشنبه دیدگاه خود را درباره “هوش فوقالعاده شخصی” به اشتراک گذاشت، که ایدهای است مبنی بر اینکه افراد باید بتوانند از هوش مصنوعی برای دستیابی به اهداف شخصی خود استفاده کنند. در این نامه بهطور غیرمستقیم اعلام شده است که متا رویکرد خود را در زمینه انتشار مدلهای هوش مصنوعی تغییر داده است تا به “هوش فوقالعاده” دست یابد. زاکربرگ نوشت: “ما بر این باوریم که مزایای هوش فوقالعاده باید بهطور گستردهتری با جهان شریک شود.” او همچنین خاطرنشان کرد که هوش فوقالعاده موضوعات جدیدی از نظر ایمنی را به همراه خواهد داشت و بر ضرورت دقت در کاهش این خطرات و احتیاط در مورد اینکه چه چیزی به صورت منبع باز منتشر شود، تأکید کرد.
این بیانیه در مورد منابع باز بسیار مهم است. زاکربرگ به طور تاریخی خانواده مدلهای “لاما” متا را بهعنوان کلید تمایز شرکت از رقبایی مانند OpenAI، xAI و Google DeepMind معرفی کرده است. هدف متا ایجاد مدلهای هوش مصنوعی باز است که یا به همان اندازه خوب باشند یا بهتر از مدلهای بسته. او در نامهای در سال 2024 نوشت: “از سال آینده، انتظار داریم مدلهای آینده لاما به پیشرفتهترین مدلها در صنعت تبدیل شوند.”
زاکربرگ پیش از این در یک پادکست گفته بود که اگر در آینده تغییر کیفی قابلیتهای مدل به وجود آید و احساس کنند که انتشار آن به صورت منبع باز غیرمسئولانه است، از این کار منصرف خواهند شد. همچنین بسیاری بر این باورند که مدلهای لاما به تعریف دقیق هوش مصنوعی منبع باز نمیخورند، بخشی از آن به این دلیل است که متا دادههای آموزشی عظیم خود را منتشر نکرده است. اما اظهارات زاکربرگ به یک تغییر در اولویتها اشاره دارد: احتمالا منبع باز دیگر بهعنوان پیشفرض برای هوش مصنوعی پیشرفته متا نخواهد بود.
زاکربرگ سال گذشته توضیح داد که مدلهای بسته به شرکتها کنترل بیشتری بر نحوه کسب درآمد از محصولاتشان میدهد. او اشاره کرد که کسب و کار متا به فروش دسترسی به مدلهای هوش مصنوعی وابسته نیست، بنابراین “انتشار لاما بر درآمد، پایداری یا توانایی ما برای سرمایهگذاری در تحقیق تأثیری ندارد.” متا عمدتاً درآمد خود را از تبلیغات اینترنتی بهدست میآورد.
با این حال، این دیدگاه در خصوص مدلهای باز قبل از آن مطرح شده بود که متا احساس کند در رقابت با دیگران عقبنشینی کرده و مدیران آن به طور جدی به دنبال رقابت با مدل GPT-4 OpenAI باشند. در ژوئن 2025، متا با سرمایهگذاری 14.3 میلیارد دلار در Scale AI، بهطور جدی به سمت توسعه هوش عمومی مصنوعی (AGI) حرکت کرد و مدیرعامل و بنیانگذار این شرکت را به خدمت گرفت و تلاشهای خود را تحت واحد جدیدی به نام “آزمایشگاه هوش فوقالعاده متا” سازماندهی کرد.
گزارشهای اخیر حاکی از آن است که این سرمایهگذاریها متا را وادار کردهاند تا آزمایشهای مدل جدید لاما، با نام “Behemoth”، را متوقف کرده و به توسعه یک مدل بسته بپردازند. با مأموریت زاکربرگ برای معرفی “هوش فوقالعاده شخصی” به جهان—که تغییر واضحی از رقبا است—استراتژی درآمدزایی هوش مصنوعی او شکل میگیرد. از اظهارات زاکربرگ امروز مشخص است که متا قصد دارد “هوش فوقالعاده شخصی” را از طریق محصولات خود مانند عینکهای واقعیت افزوده و هدستهای واقعیت مجازی ارائه دهد.
زاکربرگ در نامه خود نوشت: “دستگاههای شخصی مانند عینکهایی که قادر به درک زمینه ما هستند، چون میتوانند آنچه را که میبینیم ببیند، آنچه را که میشنویم بشنوند و در طول روز با ما تعامل داشته باشند، به دستگاههای محاسباتی اصلی ما تبدیل خواهند شد.”
هنگامی که از یک سخنگوی متا در مورد احتمال حفظ مدلهای پیشرفته خود بهصورت بسته سؤال شد، وی گفت که شرکت همچنان به مدلهای هوش مصنوعی منبع باز متعهد است و همچنین انتظار دارد در آینده مدلهای بسته را نیز آموزش دهد. سخنگو اظهار داشت: “موضع ما در خصوص هوش مصنوعی منبع باز تغییر نکرده است. ما قصد داریم به انتشار مدلهای پیشرفته منبع باز ادامه دهیم. ما همه آنچه را که بهطور تاریخی توسعه دادهایم، منتشر نکردهایم و انتظار داریم در آینده به آموزش ترکیبی از مدلهای منبع باز و بسته ادامه دهیم.”
این مطلب با اطلاعات بیشتری در مورد موضع مارک زاکربرگ نسبت به مدلهای هوش مصنوعی منبع باز بهروزرسانی شد.